بو خويندنەوەى بابەت و هەوالى نوى سەردانى وبلاگى ويراش بکەن

له‌و ساوه‌ی نه‌وشیروان مسته‌فا له‌ سه‌رکردایه‌تی یه‌کێتی تۆراوه‌و ده‌زگایه‌کی ژورنالیستی بچووکی به‌ناوی کۆمپانیای ووشه‌وه‌ پێکه‌وه‌ناوه‌، زیاتر له‌ جارێک له‌ ناواخنی ژماره‌یه‌ک زنجیره‌ ووتاری سیاسی ڕه‌خنه‌ئامێزه‌وه‌ له‌ سه‌رکردایه‌تی کورد، به‌ تایبه‌تیش له‌ ڕابه‌رایه‌تی یه‌کێتی نیشتمانی، گه‌ره‌کیه‌تی خه‌یاڵی “ڕه‌وتی چاکسازی‌و پاکسازی” خۆی بره‌وبداو گوایا وه‌کو قسه‌که‌ری ئۆپۆزیسیۆنی ده‌سه‌ڵاتی کوردی، واته‌ یه‌کێتی‌و پارتی ئه‌ژمار بکرێ‌. به‌ ئومێدی ئه‌وه‌ی له‌ په‌نای ده‌نگی پێی ئاراسته‌ی ڕه‌وتی ناڕه‌زایه‌تی‌و نه‌فره‌تی هه‌مه‌گیری جه‌ماوه‌ری خه‌ڵکی کوردستان له‌ دژی ده‌سه‌ڵاتی گه‌نده‌ڵ‌و بێ سه‌ره‌وبه‌ره‌ی جووڵانه‌وه‌ی کوردی، نووزه‌ی ڕاوێژکارییه‌کانی خۆی‌و گروپه‌که‌شی بگاته‌ گوێی سه‌رکردایه‌تی کوردی. تا له‌م ڕێگایه‌وه‌ بودجێتی تێچوونی کۆمپانیاکه‌شی له‌و داهاته‌ی وا به‌ڕێزیان به‌ سامانی خه‌ڵک‌و جه‌ماوه‌ری کوردستان ئه‌یخه‌مڵێنێ‌و ئێستا هه‌ردوو حیزب ده‌ستیان به‌سه‌ریدا گرتووه‌و به‌ ئاره‌زووی خۆیان ته‌خشان‌و په‌خشانی ده‌که‌ن، دابین‌و حه‌ڵاڵ بکات.

به‌ڵام من لێره‌دا هه‌ڵوێسته‌یه‌ک له‌سه‌ر دوایین ووتاری نه‌وشیروان مسته‌فا ئه‌که‌م به‌ ناوی؛ (هه‌لێکی مێژوویی به‌ڵام له‌ ده‌س چوو) که‌ ئه‌مڕۆ له‌ سایتی سبه‌ی‌دا بڵاوبۆته‌وه‌. مسته‌فا ده‌سپێکی ووتاره‌که‌ی به‌م بڕگه‌یه‌ ئه‌کاته‌وه‌:” گه‌لان هه‌موو جار هه‌لیان بۆ هه‌ڵناكه‌وێ. له‌ ده‌یان ساڵ خه‌بات و چاوه‌ِروانی دا له‌ زه‌مان و زه‌مینێكی دیاریكراودا ئینجا ره‌نگه‌ یه‌كجار هه‌لێكی له‌بار بۆ گه‌لێ بڕه‌خسێ ئامانجێكی گه‌وره‌ی خۆی به‌ ده‌س بهێنێ. قۆستنه‌وه‌ی‌ ئه‌و هه‌له‌ له‌و زه‌مان و زه‌مینه‌دا كارامه‌یی و ناكارامه‌یی یان لێ وه‌شاوه‌یی و لێ نه‌وه‌شاوه‌یی سه‌ركردایه‌تی ئه‌و گه‌له‌ ده‌رئه‌خا.” (هێڵ هی منه‌). 

به‌ شێوه‌ی گشتی ئه‌م قسه‌یه‌ ڕاسته‌. به‌ڵام بۆ ڕابه‌رایه‌تی‌و سه‌رکردایه‌تی جووڵانه‌وه‌یه‌ک که‌ مه‌به‌ستی بووه‌ یان ئامانجی ئه‌وه‌ بووه‌ وه‌ڵام به‌ مه‌سه‌له‌ی ڕۆژ یان زه‌مانه‌که‌ی بداته‌وه، وه‌ بۆ ئه‌م کاره‌ش پشتی به‌ هێزی خه‌ڵک‌و جه‌ماوه‌ره‌که‌ی خۆی به‌ستووه‌و په‌یوه‌ندییه‌کی ته‌نگاوته‌نگی له‌گه‌ڵ خه‌ڵک یان گه‌له‌که‌یدا به‌رقه‌رار کردووه‌. ڕێزی له‌ ئیراده‌و ڕای گشتی کۆمه‌ڵگاکه‌ی گرتووه‌. نه‌ک خۆی‌و ئامانجی گه‌له‌که‌شی‌ خستبێته‌ سه‌وداو مامه‌ڵه‌وه‌ له‌ پێناوی ئامانجی ته‌سکی حیزبایه‌تیداو به‌مه‌به‌ستی گه‌شتن به‌ کورسی ده‌سه‌ڵات‌ له‌ پشتی په‌رده‌وه‌ یاخود زۆر جارانیش به‌ ئاشکرا له‌گه‌ڵ دوژمنانی گه‌ل‌و نیشتمان ده‌ستی تێکه‌ڵ  کردبێت!

له‌ بڕگه‌یه‌کی تری هه‌ر ئه‌م ووتاره‌دا ئاوا ئه‌نووسێت: ” له‌ دوای ڕووخانی به‌عس، كورد له‌ عیراق دا، له‌ پاش چه‌ندین ساڵ خه‌بات و چاوه‌ڕوانی هه‌لێكی مێژویی بۆ هه‌ڵكه‌وت، بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ندێ  له‌ خواسته‌ سه‌ره‌كییه‌كانی، به‌ تایبه‌تی دیاریكردنی سنوری كوردستان، بچه‌سپێنێ. ئه‌گه‌ر له‌كاتی خۆی دا بیقۆستایه‌ته‌وه‌ له‌وانه‌ بو ده‌سكه‌وتی سیاسی، دیپلۆماسی، ئابوری پێشمه‌رگه‌یی گه‌وره‌ی به‌ده‌س بهێنایه‌و، بیتوانیایه‌ هه‌ندێ له‌ كێشه‌ كۆنه‌كانی به‌لادا بخستایه‌ له‌وانه‌ كێشه‌ی سنوری كوردستان، كه‌ ماكی دێرینه‌ی زۆر به‌ كێشه‌كانی تری بوه‌.

سه‌ركردایه‌تی كورد، به‌هۆی ململانێ ی حیزبیی ناوخۆیانه‌وه‌، بۆ رازی كردنی ئه‌مه‌ریكا، ئه‌م هه‌له‌ی له‌ ده‌س دا.” (هێڵ هی منه‌). 

ئاشکرایه‌ ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی که‌وا نه‌وشیروان مسته‌فا له‌م ووتاره‌دا باسی ئه‌کات، خۆشی یه‌کێک بوو له‌ سه‌رکرده‌ دیاره‌کانی ناسیونالیزمی کوردی‌و یه‌کێتی نیشتمانی کوردستان. ئه‌گه‌ر ناکارامه‌یی یاخود لێ‌نه‌وه‌شاوه‌ییه‌ک له‌ سه‌رکردایه‌تی کوردا بووبێت تا ئه‌م ده‌قیقه‌یه‌ش، ئه‌وا به‌شێکی باشی له‌ به‌ڕێزیان وه‌شاوه‌ته‌وه‌. بێگومان سه‌رانی ئه‌م جووڵانه‌وه‌ قه‌ومییه‌ به‌وه‌ ناوبانگیان ده‌رکردووه‌ که‌ هه‌میشه‌ کارتی یاری بوون به‌ ده‌ستی زلهێزه‌کان‌و ده‌وڵه‌تانی ده‌وروبه‌ره‌وه‌و هه‌رگیز له‌و هه‌ل‌و ده‌رفه‌تانه‌ی به‌ڕێزیان باسی ده‌که‌ن، نه‌ک هه‌ر خاوه‌ن قه‌رارو ستراتیژ نه‌بوون وه‌ نه‌ک هه‌ر هیچ نه‌خشێکیان له سه‌رهه‌ڵدانیدا نه‌بووه‌،‌ به‌ڵکو هه‌میشه‌ دوای ڕووداوه‌کان که‌وتوون‌و سه‌ریان لێی ده‌رنه‌چووه‌و کڵاویان کراوه‌ته‌ سه‌رو به‌ده‌ستی به‌تاڵ ڕه‌وانه‌ کراونه‌ته‌وه‌، له‌ دوا جاریشدا شه‌ڕی براکوژیان پێکردوون‌. نسکۆکانی جووڵانه‌وه‌ی قه‌ومی کورد تا ئه‌مڕۆش کاره‌سات به‌ شوێن کاره‌ساتی به‌ شوێنه‌وه‌ بووه‌ بۆ خه‌ڵکی سته‌م لێچووی کوردستان‌.

ناکارامه‌یی‌و هیچ له‌ بارا نه‌بوون‌ سیفه‌ت یان شوناس‌و کاراکته‌رێکی نه‌خوازراو نییه‌ که‌ ئه‌م‌و ئه‌و بیبڕن به‌ باڵای سه‌رانی ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه‌دا. به‌ڵکه‌ ئه‌مه‌ ده‌رهاویشته‌ی ناکۆکییه‌کی هه‌ره‌ بنه‌ڕه‌تییه‌ که‌ له‌ زات‌و فه‌لسه‌فه‌ی ئه‌م جووڵانه‌وه‌ کوردیه‌وه‌ هه‌ڵقوڵاوه‌. ناکۆکییه‌ک که‌ به‌گوێره‌ی پێناسه‌ی‌ ئه‌م سه‌رکردایه‌تیه‌‌و جووڵانه‌وه‌ قه‌ومیه‌که‌شی له‌وه‌دا خۆی نیشان داوه‌و ئه‌دات که‌ هه‌ژموونی پێشمه‌رگانه‌و یاخیبوونی چه‌کداری‌و ماهییه‌تی عه‌شیريی باڵی کێشاوه‌ به‌سه‌ر فیکرو سیاسه‌ت‌و دیدگاو ئایدیۆلۆژیای ئه‌م سه‌رکردایه‌تییه‌دا. بۆ سه‌رکردایه‌تی کوردی پله‌دوویی‌و سته‌می سه‌ر خه‌ڵکی کوردستان وه‌کو پردێک بۆ گه‌یشتن به‌ مه‌رامی تایبه‌تی خۆیان ته‌ماشا کراوه‌. هه‌رگیز وه‌کو ئامانجێکی ستراتیژی مه‌سه‌له‌ی کورد نه‌چۆته‌ ناو پرۆگرام‌و ئه‌جێندای سیاسی ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه‌و حیزبه‌کانیشیه‌وه‌. باشترین به‌ڵگه‌م حه‌ڤده‌ ساڵی ڕابردووه‌ که‌ چۆن کوردستان لکێنرایه‌وه‌ به‌عێراقه‌وه‌. به‌ مروری زه‌مه‌ن ئه‌م حاڵه‌ته‌ نه‌خشی بووه‌ له‌ درووست بوونی که‌لێن‌و مه‌ودایه‌کی گه‌وره‌ له‌ نێوان خه‌ڵک‌و ئه‌واندا. ئامانجی سه‌ره‌کی سه‌رانی کوردایه‌تی شه‌ریکبوون بووه‌ له‌ ده‌سه‌ڵاتدا به‌ هه‌ر نرخێک بێت، نه‌ک تێکۆشان بۆ وه‌ڵامدانه‌وه‌ یاخود چاره‌سه‌رکردنی مه‌سه‌له‌ی کورد. مه‌وقعیه‌تی سیاسی ئه‌م ناوچه‌یه‌‌و شوێنی هه‌ڵکه‌وتنی جوگرافیی کوردستان‌ له‌ نێوان سێ ووڵاتی گرنگی خۆره‌ڵاتی ناویندا که‌ دام‌و ده‌زگای ده‌وڵه‌تیان له‌سه‌ر پایه‌ی فاشیزمی قه‌ومی داڕشتووه‌، گیان سه‌ختییه‌کی سه‌رسوڕهێنه‌ری داوه‌ به‌ پرۆسێسی ڕێگاچاره‌ ته‌قلیدییه‌کانی بۆرژوازی بۆ یه‌کاڵاکردنه‌وه‌ی کێشه‌ی کورد. ئه‌مه‌ش جووڵانه‌وه‌ی کوردایه‌تی فڕێداوه‌ته‌ ناو ململانێ نه‌بڕاوه‌ جیهانی‌و ئیقلیمییه‌کان له‌م ناوچه‌یه‌دا به‌و پێناسه‌ی سه‌ره‌وه‌ی.

به‌ڵام ڕه‌خنه‌کانی نه‌وشیروان مسته‌فا له‌ سه‌رکردایه‌تی کوردو سیاسه‌ته‌کانی ئه‌گه‌ریش بچنه‌ چوارچێوه‌ی مه‌نتیقی گشتی سه‌رکردایه‌تییه‌کی کارامه‌ی قه‌ومی کورده‌وه‌ ئه‌فسوس له‌ وه‌ختی زائیعدایه‌و ئه‌سته‌مه‌ فریای سه‌رکردایه‌تی فیعلی کوردی بکه‌وێت! له‌ لایه‌کی تریشه‌وه‌ ته‌فسیرو خوێندنه‌وه‌کانی کاک مسته‌فا بۆ دۆخی ئێستای عێراق‌، بۆ جێگای حه‌ره‌که‌ی قه‌ومی کوردو ڕووداو وه‌ ئاڵوگۆڕه‌کانی ئه‌م دواییانه‌ی سه‌ر شانۆی سایسه‌تی عێراق، به‌ درک‌و که‌ره‌سه‌کانی شیکردنه‌وه‌ی سیاسی عێراقی سه‌رده‌می (پۆل بریمه‌ر)و حکومه‌تی ئینتیقالییه‌وه‌ لێکئه‌داته‌وه‌.

ئێستا پێنج ساڵ به‌سه‌ر ئه‌و زه‌مه‌نه‌دا ڕۆشتووه‌و ڕاپۆرتی به‌یکه‌ر-هاملتۆن ته‌تبیق ده‌کرێ‌و باڵانسی سیاسی جیهانی‌و ئیقلیمی‌و ناوخۆیی عێراقیش تێکه‌ولێکه‌ی زۆری تێکه‌وتووه‌. به‌ تایبه‌تی دوای 22ته‌مموزو تێپه‌ڕاندنی بڕیاری 24ی ده‌ستورو ململانێکانی ناوچه‌ی قه‌ره‌ته‌په‌و خانه‌قین‌و جه‌له‌ولاو بلۆکبوونی ماده‌ی 140. داڕمانی ئیئتیلافه‌کانی نێوان کوردو شیعه‌و نزیکبوونه‌وه‌ی ئه‌مه‌ی دوایی له‌گه‌ڵ سوننه‌کان‌و پاشه‌کشه‌پێکردنی کورد له‌و ناوچه‌ نیزاع له‌سه‌ر بووانه‌ی باسیان ده‌کرێ، پڕۆژه‌ی فیدراڵیزمی پووچه‌ڵ کرده‌وه‌. ئیئتیلافی ته‌وافوقی له‌ چوارچێوه‌ی فیدراڵیه‌تدا ماناو بوونێکی نه‌ماوه‌و دیاری کردنی سنووری کوردستان یه‌ک لایه‌نه‌و به‌ هێزی میلیشیاو پێشمه‌رگه‌ یاری کردنه‌ به‌ ئاگرو کاره‌ساتی به‌ شوێنه‌وه‌ ده‌بێت بۆ خه‌ڵکی کوردستان.

تا کاتێک کوردستان له‌ دۆخی ئێستای ده‌رنه‌چێ‌و له‌ ئۆردوگاوه‌ به‌رزنه‌کرێته‌وه‌ بۆ کۆمه‌ڵگاو ووڵاتێکی سه‌ربه‌خۆو خاوه‌ن ئیعتیباراتی نێوده‌وڵه‌تی، وه‌ تا کاتێک کوردستان به‌شێک بێت له‌ عێراق، باسی دیاری کردنی سنووری کوردستان جگه‌ له‌ خۆخه‌ڵه‌تاندن شتێکی تر نییه‌. ئێوه‌ هه‌مووتان لێپرسراون له‌ دۆخی ئۆردوگایی‌و چاره‌نووسی هه‌ڵواسراو وه‌ نادیاری کوردستان. ئێوه‌ هه‌مووتان به‌ نه‌وشیروان مسته‌فاشه‌وه‌ ڕووتان کرده‌ ئه‌مریکاو پاڵتاندا به‌ دوژمنانی کورده‌وه‌و پشتیشتان کرده‌ خه‌ڵکی کوردستان. حه‌ڤده‌ ساڵه‌ ده‌رفه‌ت هه‌یه‌ کوردستان له‌ گشتپرسییه‌کدا چاره‌نووسی یه‌کلا بکرێته‌وه‌، ئێوه‌ ڕێگربوون. ئه‌وه‌ باشترین هه‌ل بوو که‌ بۆ یه‌ک جار ڕێگا بدرێت خه‌ڵکی کوردستان هه‌قیان ببێ ده‌نگ بده‌ن له‌سه‌ر چاره‌نووسی خۆیان‌و ووڵاته‌که‌یان. جووڵانه‌وه‌ی کوردایه‌تی به‌ر له‌ هه‌ر دوژمنێکی تر ئه‌و هه‌قه‌ی له‌ خه‌ڵکی کوردستان زه‌وت کرد. بۆیه‌ ڕه‌خنه‌کانت له‌ کاتی به‌سه‌رچوودایه‌، له‌ هه‌مانکاتیشدا بانگه‌شه‌یه‌ بۆ به‌خشینه‌وه‌ی نائومێدی‌و له‌ پشتی سه‌ری سه‌رکردایه‌تی کوردییه‌وه‌ خۆ دزینه‌وه‌تانه‌ له‌ ڕاستییه‌کان. کوردستانێکی سه‌ربه‌خۆو ئارام یه‌ک ڕێگای له‌پێشه‌، ئه‌ویش به‌رپاکردنی ڕێفراندۆمێکی ئازاده‌ بۆ ده‌نگدان له‌سه‌ر جیابوونه‌وه‌ی کوردستان‌و پێکهێنانی ده‌وڵه‌تێکی ناقه‌ومی‌و سکۆلار. ڕابه‌رایه‌تییه‌ک ئه‌توانێ شانازی مێژوویی بدات له‌ یه‌خه‌ی خۆی که‌ به‌ خێرایی خه‌ڵکی کوردستان به‌م ئاراسته‌یه‌دا ڕێنوێنی بکات‌و به‌ سه‌رکه‌وتنی بگه‌یه‌نێت.

29/9/2008

فازڵ عوسمان له‌ ماڵپه‌ڕی (هاوپشیتی)دا وتارێکی به‌ناوی (ڕێکخراوێک بۆ حزب و فدراسیۆنێک بۆ په‌نابه‌ران) بڵاوکردۆته‌وه‌ به‌ پێنج به‌ش (به‌شی ١و٢ 6/9/2008، به‌شی ٣ 7/9/2008، به‌شی ٤ 9/9/2008، به‌شی پێنج 10/9/2008) له‌ دوابه‌شیشدا نووسیویه‌تی درێژه‌ی هه‌یه‌، به‌ڵام هیچی به‌دوادا نه‌هات.

وتاره‌که‌ی تووڕه‌بوونێکی زۆری پێوه‌ دیاره‌، هه‌ر ئه‌م تووڕه‌بوونه‌ش به‌ چه‌ند ئه‌نجامگیرییه‌کی نادروستی گه‌یاندووه‌. فازڵ به‌م وتاره‌ بۆچوونی خۆی ده‌ربڕیوه‌، که‌ پێده‌چێت ماوه‌یه‌کی زۆر بێت ڕایگرتبێت و ئازاری دابێت.

من ئه‌م سه‌رنجانه‌م به‌ پێویست زانی له‌سه‌ر قسه‌کانی:

* په‌نابه‌رێتی، بزووتنه‌وه‌ نییه‌، دیارده‌یه‌.
* فیدراسیۆن به‌ره‌ی یه‌کگرتنی حیزبه‌ سییاسییه‌کان نییه‌، وه‌ک تۆ بۆی ده‌چیت، به‌ڵکو ڕێکخراوه‌کانی فیدراسیۆنی په‌نابه‌ران له‌ وڵاته‌ جیاجیاکانی ئه‌وروپا و که‌نه‌دا و پێشتریش تورکیا و یۆنان و ئو‌سترالیا، یه‌کیان گرتووه‌ و (فیدراسیۆنی سه‌راسه‌ر)ییان پێکهێناوه‌.
* من نازانم تۆ بۆ قه‌ڵسی له‌وه‌ی که‌ ئه‌ندامی حیزبی سه‌وزی سوێدی و ئه‌ندام په‌رله‌مانی ئه‌وروپا (جین لامبه‌رت) به‌شداری کۆنگره‌ی فیدراسیۆنی کردووه‌، ئاخر پاڵپشتی سه‌ره‌کی په‌نابه‌ران و که‌مپینه‌کانی فیدراسیۆن له‌م وڵاتانه‌دا هه‌ر هاوشیوه‌کانی جین و نه‌قابه ‌کرێکاری و حیزبه ‌چه‌پ و ڕادیکاڵه‌کانی ئه‌و کۆمه‌ڵگایانه‌ نییه‌؟
* په‌نابه‌رانی کورد له‌م وڵاتانه‌دا تا ڕاده‌یه‌کی زۆر قوربانی  په‌رته‌وازه‌یی و ناڕێکخراوی و نائاشنابوونن به‌ مافه‌کانی خۆیان، دیارده‌ی فه‌ردییه‌ت (ڕێگه‌ چاره‌ی شه‌خسی) و خۆپه‌رستی و ده‌ست به‌ کڵاوی خۆوه‌گرتن تا با نه‌یبات، زۆر بڵاوه‌ له‌ نێوماندا. زۆر له‌ په‌نابه‌ران له‌وانه‌ی بوونه‌ته‌ ستزنی ئه‌م وڵاتانه یان هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ی قبووڵ بوون، ئیتر کار بۆ په‌نابه‌ران و به‌شداری له‌ چالاکی بۆ قبوول بوونی په‌نابه‌رانی تر  به‌ ئه‌رکی سه‌رشانی خۆیان نازانن و له‌لایان گرنگ نییه‌، هه‌ر بۆیه‌ ئه‌گه‌ر له‌ نێو ئه‌م ده‌یان هه‌زار و بگره‌ سه‌دان هه‌زار په‌نابه‌ره‌ کوردانه‌ی له‌م وڵاتانه‌دان، ئه‌گه‌ر ته‌نها ٣٠% ڕێکخراوبووایه‌، ئه‌وا ئێستا وڵاتانی ئه‌وروپا (بۆ نمونه‌ به‌ریتانیا) نه‌یئه‌توانی ئاوا به‌ ئاسانی په‌نابه‌رانی کورد به‌هاوکاری ده‌سه‌ڵاتدارانی کوردستان بگێڕێته‌وه‌ بۆ کوردستان یان له‌ چاوه‌ڕوانی زۆردا ئه‌شکه‌نجه‌ی ده‌روونیان بدات.

* فازڵ زۆر باسی هه‌بوونی شه‌پۆلی ناره‌زایه‌تی په‌نابه‌ران و بزوتنه‌وه‌ی مه‌زنی په‌نابه‌ران ئه‌کات، به‌داخه‌وه‌ ئه‌و شه‌پۆله‌ مه‌زنانه‌ وجودی نییه‌، هۆکاره‌که‌شی له‌و هۆیانه‌ی سه‌ره‌وه‌دا ئه‌بینم، ئه‌و ده‌نگی ناره‌زایه‌تی و نووزه‌ که‌مه‌ی که‌ هه‌شه‌ ته‌نها فیدراسیۆنی په‌نابه‌ران و چالاکی ئه‌ندامان و هه‌ڵسوراوانێتی.

* ده‌سه‌ڵاتدارانی کوردستان ته‌نانه‌ت له‌ درامای ته‌له‌فزیۆنه‌کانیشیاندا، سوکایه‌تی ده‌که‌ن به‌ په‌نابه‌ران، به‌وه‌ی هه‌موو ئه‌و ئینسانا‌نه‌ی له‌ ده‌ست هه‌لومه‌رجێک که‌ ئه‌وان خوڵقاندوویانه ڕایانکردووه‌‌، به‌و دڵدارانه‌ ئه‌شوبهێنن که‌ فاشیل بوونه‌ له‌ گه‌یشتن به‌ دڵخوازه‌کانی خۆیاندا بۆیه‌ کوردستانیان جێهێشتووه‌. 
  
* هه‌روه‌ك له‌ په‌یڕه‌وی ناوخۆی فیدراسیۆندا هاتووه و‌ (فازڵ)یش پێده‌چێت ئاگاداری بێت، هیچ ڕێگرییه‌ک نییه‌ بۆ بوون به‌ ئه‌ندامی فیدراسیۆن له‌به‌رده‌م هیچ په‌نابه‌رێکدا، که‌ ئه‌ندامی هه‌ر حیزبێکی سیاسی بێت یان نوێژ بکات و بچیته‌ که‌نیسه‌. ته‌نها ئه‌وانه‌ ناتوانن ببنه‌ ئه‌ندامی فیدراسیۆنی په‌نابه‌ران، که به‌عسی بووبن یان ئه‌وانه‌ی به‌شدارن و ده‌ستیانبووبێت له‌ سه‌رکوت و ئازاردانی خه‌ڵکی کوردستان و عراقدا.

* من بۆ خۆم جگه‌ له‌ کۆمۆنیزمی کرێکاری، به‌داخه‌وه‌ هیچ حیزبێکی سیاسی تر له‌ کوردستان و عێراقدا شک نابه‌م که‌ له‌ شازده‌ ساڵی ڕابردوودا، کاریکی له‌ خزمه‌ت به‌ په‌نابه‌راندا کردبێت و هه‌وڵی به‌ده‌ستهێنانی مافه‌کانی په‌نابه‌رانی دابێت، هاوڕێ فازڵ له‌ وتاره‌که‌یدا زۆر باسی لایه‌نی سیاسی تر ده‌کات که‌ ئه‌م کاره‌یان کردووه‌، خۆزگه‌ زه‌حمه‌تی ده‌کێشا و ناوی ئه‌و حیزب و ڕێکخراوانه‌ی ده‌هێنا و به‌ خوێنه‌ری ده‌ناساند.
* به‌ بیانووی ئه‌وی کۆمۆنیسته‌کان ئینسان له‌لایان بنچینه‌یه‌، فازڵ ئه‌یه‌وێت فیدراسیۆن وه‌ک که‌نیسه‌ و مزگه‌وت کار بکات ( چاکه‌ بکه‌و بیده ‌به‌ده‌م ئاوا، با که‌س نه‌زانێ لای خوا نووسراوه‌)، فیدراسیۆن کاری خێر و سه‌ده‌قه‌ ناکات ئه‌م بۆچونه‌ت ئه‌گه‌ر له‌ بێئاگاییه‌وه ‌بێت یان  به‌ئاگایی، له‌سه‌ر شێوه‌ی کاری فیدراسیۆن زۆر نادرووسته‌، فیدراسیۆن باوه‌ڕی وایه‌ له‌ دنیای واقیعدا په‌نابه‌ران به‌ ڕێکخراوبوون و ڕیزی یه‌کگرتووی خۆیان ئه‌توانن زۆربه‌ و بگره‌ هه‌موو داخوازییه‌کانیان بسه‌پێنن به‌سه‌ر ئه‌م ده‌وڵه‌تانه‌دا. جا ئه‌وه‌ی که‌ فیدراسیۆن بۆ ڕێکخراوبوون و په‌یوه‌ستبوونی هه‌رچی زیاتری په‌نابه‌ران به‌ ڕیزه‌کانییه‌وه‌ میکانیزمی گونجاو بگرێته‌ به‌ر، ئه‌مه‌ جێگه‌ی قسه‌ی زۆره‌، به‌ڵام به‌ده‌ر له‌مه‌ په‌نابه‌ر به‌ پاڕانه‌وه‌ و لاوانه‌وه‌ به‌ مافی خۆی ناگات. نوێنه‌رانی په‌نابه‌ران و هه‌ڵسوڕاوانی فیدراسیۆن که‌ ئه‌چن له‌سه‌ر کێشه‌کانی په‌نابه‌ران کۆده‌بنه‌وه‌ له‌گه‌ڵ (ڕێکخراوی نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتووه‌کان، وه‌زیره‌کان، ئه‌ندام په‌رله‌مانه‌کان، دادگاکان، محامییه‌کان، ڕیکخراوه‌کانی مافی مرۆڤ، سه‌فیر له‌ باڵوێزخانه‌ی وڵاته‌کان، حیزبه‌ سیاسییه‌کان……هتد) هه‌ر ئه‌وه‌ ناڵێن که‌ په‌نابه‌ر ئینسانه‌ و مافی هه‌یه‌ و ئه‌بێت قبولی بکه‌ن، به‌ڵکو باسی وه‌زعی کوردستان و عێراق و هه‌لومه‌رجی سیاسی ئه‌وێیان بۆ ده‌که‌ن، واقعییه‌تی ژیانی خه‌ڵک و نه‌بوونی ئازادیان بۆ باسئه‌که‌ن، بۆ نموونه‌ باسی ئه‌وه‌یان بۆ ده‌که‌ن که‌ چۆن له‌ ده‌یه‌ و نیوی ڕابردوودا هیج خۆپیشاندانێکی خه‌ڵک نییه‌ له‌ کوردستاندا که‌ به‌ ته‌قه‌کردن و خوێنڕشتن و کوشتنی به‌شداربووانی کۆتایی نه‌هاتبێت.    
* سه‌باره‌ت به‌وه‌ی که‌ زۆربه‌ی هه‌ڵسوڕاوان و ئه‌ندامانی فیدراسیۆن که‌سانی کورد زمانن، ئه‌و پێشنیاره‌ی که‌ فیدراسیۆن پێویسته‌ ناوی خۆی بگۆڕێ، عێراق له‌ خۆی بکاته‌وه‌، بۆ نموونه‌ ببێت به‌ (فیدراسیۆنی سه‌راسه‌ری په‌نابه‌رانی کورد) ئه‌مه‌ پێشنیارێکه‌ ئه‌تواندرێت به‌رزبکرێته‌وه‌ بۆ کۆنگره‌ی داهاتووی فیدراسیۆن و له‌وێدا بڕیاری له‌سه‌ر بدرێت، به‌ڵام به‌پێچه‌وانه‌ی قسه‌ی تۆوه‌ له‌ شازده‌ ساڵی ڕابردوودا چه‌ندین هه‌ڵسوڕاو و به‌رپرسی مه‌کته‌به‌کانی فیدراسیۆن و شوراکانی په‌نابه‌ران له‌ وڵاته‌ جیا جیاکاندا که‌سانی عه‌ره‌ب و تورکمان بوونه‌. 
* به‌ڕاستی تۆ سوکایه‌تیت به‌ هه‌موو په‌نابه‌ران و به‌تایبه‌ت به‌شداربووانی ئه‌و خۆپیشاندانانه‌ کردووه‌ که‌ فیدراسیۆن له‌به‌رده‌م گرتوخانه‌ و فڕۆکه‌خانه‌ و وه‌زاره‌ته‌کانی کۆچکردن و ناوخۆدا به‌رپایکردوون. به‌وه‌ی که‌ به ته‌وهینه‌وه‌ به‌  (شیڕه‌ شیڕ) وه‌سفیان ده‌که‌ی.

* به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌و هه‌موو زاراوه نه‌شیاوه‌ی‌ (شاردنه‌وه‌ و ژێر چاکه‌ت و فێڵ و چه‌تر و کاری په‌نهانی و  ژێر به‌ ژێر و په‌رده‌ پۆش و له‌ف و ده‌وران)ه‌ی که فازڵ فیدراسیۆنی پێتاوانبار ئه‌کات‌، حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای دروستبوونییه‌وه‌، هه‌ستی به‌ گرنگی کێشه‌ی په‌نابه‌ران کردووه‌ و بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش به‌شێک له‌ توانا و ئینێرژی کۆمیته‌ی ده‌ره‌وه‌ی وڵاتی ته‌رخانکردووه‌ بۆ دیفاع له‌ په‌نابه‌ران، به‌ ئاشکرا له‌ دۆکیومێنتی کۆمیته‌ی ده‌ره‌وه‌ی وڵاتدا ڕاگه‌یه‌ندراوه که‌ ڕێکخراوی فیدراسیۆنی په‌نابه‌ران به‌شێکه‌ له‌ که‌مپینی حیزبی کۆنۆنیستی کرێکاری بۆ به‌ده‌ستهێنانی مافه‌کانی په‌نابه‌ران و به‌ هه‌موو شیوه‌یه‌ک پشتیوانی کردووه‌، له‌ لای هیچ که‌س ئه‌وه‌ شاراوه‌ نییه‌ وه‌ (حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری) خۆشی نه‌یشاردۆته‌وه‌ که‌ سکرتێری فیدراسیۆنی په‌نابه‌ران (ده‌شتی جه‌مال) وه‌ پێشتریش (ڕێبوار عارف) ئه‌ندانی کۆمیته‌ی ناوه‌ندی حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری بوون و هه‌ن.
ئه‌م حیزبه‌ تاکه‌ حیزبه‌ که‌ ئه‌م ئه‌رکه‌ی (به‌ده‌ستهێنانی مافی په‌نابه‌رانی) کردۆته‌ ئه‌رکی سه‌رشانی خۆی. وه‌ له‌ ناوخۆی کوردستان و عێراقیشدا، له‌ کاتی شه‌ڕی به‌ربه‌ریانه‌ی به‌ینی پارتی و یه‌کێتیی هه‌ر ئه‌م حیزبه‌ بوو که‌ ده‌نگ و پاڵپشتی ئاواره‌کانی سلێمانی و هه‌ولێر بوو، وه‌ ئه‌م حیزبه‌ پشتیوانی ئاواره‌کانی که‌رکوک و باشوری عێراق بوو له‌ کوردستان، وه‌ به‌گوێره‌ی توانای خۆی پاڵپشت و کۆمه‌ککه‌ری ئاواره‌کانی شه‌ڕی مه‌زهه‌بی و عه‌شیره‌تی بووه‌ له‌ به‌غداد و شاره‌کانی تری عێراقدا.
هه‌ر چاودێرێکی به‌ویژدان، هه‌ر که‌سێک که‌ له‌ نزیکه‌وه‌ ئاگاداری وه‌زعی په‌نابه‌ران و هه‌ڵسوڕانی ئه‌و حیزبه‌ بێت، ئه‌توانێت زۆر ڕاشکاوانه‌ ئه‌و شایه‌دییه‌ بدات و بڵێ که‌ له‌ ده‌یه‌ و نیوی ڕابردوودا هیچ په‌نابه‌رێکی عێراقی و کورد نییه‌ که‌ به‌ شێوه‌یه‌کی ڕاسته‌وخۆ یان ناڕاسته‌وخۆیی به‌هره‌مه‌ند نه‌بووبێت له‌ کۆمه‌کی مه‌عنه‌وی و مادی حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری.
من نازانم تۆ بۆ نیگه‌رانی  له‌وه‌ی که‌ فیدراسیۆن شانازی به‌ کاره‌کانی خۆیه‌وه‌ بکات و باسی بکات، ئه‌مه‌ تۆ بۆ تووڕه‌ ده‌کات؟ به‌ بڕوای من به‌ پێچه‌وانه‌ی نیگه‌رانی تۆوه‌، فیدراسیۆن لایه‌نی ڕاگه‌یاندنی زۆر کزه‌ و له‌ ئاستێکی‌ نزمدایه‌ و به‌گویره‌ی پێویست نییه و به‌ به‌راورد به‌ چالاکییه‌کانی فیدراسیۆن له‌خوارتره‌، ئه‌مه‌ش که‌موکوڕییه‌که‌ که‌ پێویسته‌ پڕیبکاته‌وه‌ و گرنگی زۆری پێبدات و به‌رهه‌می کاره‌کانی خۆی بچنێته‌وه‌ و فشاری زیاتر بکاته‌ سه‌ر ده‌وڵه‌تان تا دیپۆرت ڕابگرن، چاوه‌ڕوانی درێژماوه‌ی په‌نابه‌ران‌ کورتکه‌نه‌وه‌ و مل به‌ مافی په‌نابه‌ران بده‌ن.

* کارێک که‌ هه‌ڵسوڕاوانی فیدراسیۆن له‌ وڵاته‌ جیاجیاکاندا ئه‌نجامی ئه‌ده‌ن بۆ به‌ده‌ستهێنانی مافه‌کانی په‌نابه‌ران، جێگه‌ی ڕێز و ته‌قدیری زۆر زۆره‌، له‌به‌رئه‌وه‌ی به‌شێکی زۆر له‌ توانای خۆیان له‌ کاتی منداڵ و هاوسه‌ریان ته‌رخان کردووه‌ بۆ ئه‌و کاره‌، زۆربه‌ی کات ڕۆژی پشویان پڕکارترین ڕۆژه‌کانیان بووه‌، زۆربه‌ی کات له‌سه‌ر حیسابی گیرفانی خۆیان کاره‌کانیان ئه‌نجامداوه‌ و له‌ هه‌وڵی به‌ده‌ستهێنانی مافه‌کانی په‌نابه‌راندان بوون.

* فازڵ عوسمان ئه‌ڵێت (ئه‌م فدراسیۆنه‌ قه‌ڵس ده‌بێت له‌ هه‌واڵی باشتر بوونی وه‌زعی ناوه‌وه‌ی عێراق و کوردستان) وه‌ ئه‌ڵێ (فدراسیۆن خوازیاری ئه‌وه‌یه‌ عێراق و کوردستان کاولتر بێت)، به‌ڵگه‌ی فازڵ بۆ ئه‌م قسه‌ پووچ و تۆمه‌ته‌ بێناوه‌ڕۆکانه‌، ئه‌م په‌ره‌گرافه‌ی خواره‌وه‌یه‌، که‌ له‌ ئۆکتۆبه‌ری ژماره‌ ١٧١ ل ٨ له‌ ٨/١٢/٢٠٠٧ دا بڵاوکراوه‌ته‌وه‌، که‌ به‌شێکه‌ له‌ ڕاگه‌یاندنێکی کۆبوونه‌وه‌ی (فیدراسیۆن و ئه‌منستی ئینته‌رناشناڵ و هیوما‌ن ڕایت وۆچ و به‌ره‌ی دژی دیپۆرتی په‌نابه‌ران) که‌ له‌ له‌نده‌ن ئه‌نجامیان داوه‌، په‌ره‌گرافه‌که‌ش ئه‌ڵێت [ چه‌ند ڕۆژێکه‌ میدیاکان باس له‌ گه‌ڕانه‌وه‌ی په‌نابه‌ره‌ عێراقییه‌کانی سوریا ده‌که‌ن و ڕایگه‌یاند (ڕۆشنه‌ که‌ باسکردن له‌ گه‌ڕانه‌وه‌ی په‌نابه‌ران له‌م وه‌زعه‌ی ئێستادا ئاکامێکی دیاریکراوی سیاسی له‌ پشته‌وه‌یه‌ که‌ ده‌یه‌وێ چاره‌نووسی په‌نابه‌ران وه‌ک وه‌ره‌قه‌یه‌کی سیاسی به‌کاربهێنێت بۆ چوونه‌ پشت سه‌ر ئیدیعاکانی حکومه‌تی ئه‌مه‌ریکا له‌ باره‌ی باشتربوونی بارودۆخی ئه‌منی عێراق و هه‌روه‌ها ده‌ستی وڵاته‌ ئه‌وروپیه‌کان کراوه‌ ڕابگرێت که‌ حکومه‌تی عێراق ئاماده‌یه‌ بۆ وه‌رگرتنی ئیمتیازاتێک له‌ به‌رامبه‌ر وه‌رگرتنه‌وه‌ی په‌نابه‌ران و به‌مه‌ش پێشوازی بکه‌ن له‌ سیاسه‌تی گه‌ڕانه‌وه‌ی په‌نابه‌ران بۆ عێراق و کوردستان وه‌ ئه‌مه‌ش هه‌ڵوێستی جدی له‌ ئێمه‌ ده‌خوازێت)].
به‌ گوێره‌ی ڕاپۆرتی ڕێکخراوه‌کانی وڵاتانی ئه‌وروپا و ئه‌مریکا، له‌ مانگی سێی 2003وه‌ تا ئێستا نزیک به‌ یه‌ک ملیۆن له‌ خه‌ڵکی بێتاوانی عێراق کوژراون، ئه‌گه‌ر له‌ هه‌فته‌یه‌کدا له‌جیاتی پێنج سه‌د که‌س، سێ سه‌د که‌س بکوژرێ، وه‌یان ئه‌گه‌ر له‌ هه‌فته‌یه‌کدا له‌ جیاتی په‌نجا کاری خۆکوژی و سه‌یاره‌ ته‌قاندنه‌وه‌ سیوپێنج ڕووبدات، ئه‌وا ئه‌مریکا ئه‌و که‌مبوونه‌وه‌یه‌ به‌ هه‌نگاوێکی گه‌وره‌ له‌ باشتر بوونی باری ئه‌منی ده‌زانێت له‌م بنبه‌سته‌یدا که‌ تووشی بووه‌ له‌ عێراقدا. (فازڵ)یش بۆ باشتربوونی باری ئه‌منی عێراق پێده‌چێت هه‌مان پێوانه‌کانی ئه‌مریکا به‌کاربهێنێت، بۆیه‌ فیدراسیۆن تاوانبار ده‌کات.
وه‌ سه‌باره‌ت به‌ کوردستانیش که‌ به‌ قسه‌ی فازڵ خۆی، حیزبه‌کان و ده‌سه‌ڵاتدارانی ده‌شته‌کی و شاخاوین، پێویست به‌ به‌ڵگه‌ ناکات له‌سه‌ری، له‌ لای په‌نابه‌رانی دیپۆرتکراوه‌ و که‌سوکاری ئه‌و په‌نابه‌رانه‌ی تووشی خۆکوشتن بوون پاش ئه‌وه‌ی دیپۆرتکرانه‌وه، به‌ڵگه‌ی دروستن، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی ڕۆژانه‌ ئاگادارین که‌ کوردستانی ژێر ده‌سه‌ڵاتی ئیسلامی و ناسیۆنالیسته‌کان چی زیندانێکه‌ بۆ به‌شی هه‌ره‌زۆری خه‌ڵک.

* فیدراسیۆنی په‌نابه‌ران به‌رده‌وام پێشوازی کردووه‌ له‌ کار و هه‌وڵ و به‌ده‌نگه‌وه‌هاتنی هه‌ر هێز و گروپ و حیزبێک که‌ ویستبێتی کارێک له‌خزمه‌ت به‌ په‌نابه‌راندا بکات، ئه‌وه‌تا قادر عه‌زیز سکرتێری حیزبی زه‌حمه‌تکێشانی کوردستان، له‌ چاوپێکه‌وتنێکیدا له‌گه‌ڵ (هه‌فته‌نامه‌ی فیدراسیۆن) ژماره‌ 8 ل3 له‌ ٣٠/١٢/٢٠٠٧ دا له‌ دژی دیپۆرتکردنه‌وه‌ی په‌نابه‌ران، ڕایگه‌یاندووه که‌ هاوکاری فیدراسیۆن ده‌کات و هه‌وڵده‌دات له‌ په‌رله‌مانی کوردستاندا کارێک ئه‌نجام بدات، هه‌رچه‌نده‌ به‌داخه‌وه‌ ئه‌و کارانه‌ی قادر عه‌زیز تا ئێستا هیچی لێ سه‌وز نه‌بووه‌، به‌ڵام ئه‌و هه‌وڵانه‌ی قادر عه‌زیز وه‌ کاری تری له‌م چه‌شنه‌، جێگه‌ی ده‌ستخۆشی و ‌پێشوازی زۆره‌ له‌لای فیدراسیۆن.
به‌پێچه‌وانه‌شه‌وه‌ ده‌سه‌ڵاتدارانی کوردستان و هه‌موو ئه‌و کۆمه‌ڵه‌ و ڕێکخراو و حیزنابه‌ی که‌ سه‌ر به‌وانن له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات، له‌ دژی په‌نابه‌ران کارده‌که‌ن و ئه‌وه‌تا هه‌ر ئێستا دیپۆرتی په‌نابه‌ران سه‌رئه‌نجامی ڕه‌زامه‌ندی و هاوکاری و ڕێکه‌وتنی ئه‌وان بووه‌ له‌گه‌ڵ وڵاتانی ئه‌وروپادا.

* فازڵ هه‌ر خه‌ریکی خۆکوتانه‌وه‌یه‌، خه‌ریکه‌ له‌سه‌ر تاوانی هه‌موو دیپۆرتێک و قبووڵ نه‌بوونی په‌نابه‌ران، فیدراسیۆن تاوانبارئه‌کات. زۆر له‌ په‌نابه‌ران ئاماده‌نیین له‌ دوو سه‌عاتی کاتی خۆیان ببورن و به‌شداری خۆپیشاندنه‌کانی فیدراسیۆن بکه‌ن، هه‌ر خه‌ریکی کارکردنن وه‌ ئاماده‌نیین ساڵانه‌ بیست یورۆ کۆمه‌ک (ئابوونه‌) بده‌ن به‌ فیدراسیۆن، به‌ڵام هه‌ر که‌ ڕه‌فز بوونه‌وه‌، زیندانی کران، که‌یسه‌کانیان ڕاگیرا و هانایان بۆ فیدراسیۆن هێنا، ئه‌گه‌ر فیدراسیۆن نه‌توانێت له‌ یه‌ککاتدا و به‌پێی پێویست به‌ده‌نگ هه‌موو ئه‌و داواکارییانه‌وه‌ بچێت، پارێزه‌ریان بۆ بگرێت و یارمه‌تییان بدات و ڕزگاریان بکات، ئه‌وا فازڵ دووباره‌ هه‌ڵسوڕاوانی فیدراسیۆن تاوانبار ئه‌کات به‌وه‌ی که‌ کار بۆ په‌نابه‌ران ناکه‌ن و جیاوازیان له‌به‌یندا ده‌که‌ن.
فازڵ جارێک کاری سوپه‌رمانی و جارێک کاری خێر و سه‌ده‌قه‌ له‌ هه‌ڵسوڕاوانی فیدراسیۆن ئه‌خوازێ. فازڵ گاڵته‌ ئامێزانه‌ ئه‌ڵێت سه‌ره‌ڕای هه‌ڵسوڕان و چالاکییه‌کانی فیدراسیۆن، وه‌زعی په‌نابه‌ران له‌ دنیادا ڕۆژ داوای ڕۆژ خراپتر ئه‌بێت، ئاخر هه‌موو کارێکی ڕێکخراوه‌یی ( پیشه‌یی و سیاسی) کێشمه‌کێشه‌، ئه‌کرێت سه‌رکه‌وتوووبیت و ئه‌کرێت شکستت پێبهێندرێت، ئه‌کرێ به‌ هه‌ندێ له‌داواکارییه‌کانت بگه‌یت و هه‌ندێکیان نه‌توانی بسه‌پێنی، به‌ڵام گرنگ ئه‌وه‌یه‌ کۆڵنه‌ده‌ی، ئه‌وه‌ خراپه‌ وه‌ له‌به‌رژه‌وه‌ندی په‌نابه‌راندا نییه‌ که‌ تۆ خۆت تووڕه‌ کردووه‌ و ئه‌ڵێیت ئیتر کار ناکه‌م.
ئه‌وه‌ی که‌ حکومه‌ته‌ ئیسلامییه‌ کۆنه‌په‌رسته‌که‌ی نوری مالیکی و حکومه‌تی دز و ملهوڕه‌کانی کوردستان، هاوکاری وڵاتانی ئه‌وروپا ده‌که‌ن و ڕێککه‌وتوون له‌سه‌ر ژیان و که‌یسی په‌نابه‌ران و دیپۆرتیان ئه‌که‌نه‌وه‌، ئه‌بێت وره‌ی په‌نابه‌ران و ڕابه‌رانیان به‌رنه‌دات، ئه‌بێت په‌نابه‌ران تووڕه‌تر بکات، ئه‌بێت کاری ڕێکخراوه‌یی و یه‌کگرتنی زیاتر له‌نێو په‌نابه‌راندا به‌رهه‌م بهێنێت، ئه‌بێت وامانلێنه‌کات خۆمان سه‌رزه‌نشت بکه‌ین و وره‌مان به‌ردات و کاری هه‌ڵسوڕاوانی فیدراسیۆن به‌هیچ بزانین، ئه‌بێت هه‌ر له‌نێو ئه‌و کۆماڵگایانه‌دا پشتیوانی زیاتر به‌ده‌ست بهێنین بۆ به‌شکستکێشانی ئه‌و ڕێککه‌وتنه‌ نائینسانییه‌ و یاری کردن به‌ ژیانی په‌نابه‌رانه‌وه‌.
22/9/2008

حه‌سه‌ن ره‌حمانپه‌ناه‌

حه‌وت ساڵ له‌مه‌وبه‌ر له‌ رۆژیكی‌وه‌ك ئه‌مڕۆدا‌واته‌ له‌ 11ی سێپته‌مبه‌ری ساڵی 2001دا، له‌‌ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا روداوێك رویدا كه‌ لایه‌نه‌كانی ئه‌م روداوه‌ هه‌ر به‌ ته‌نیا داوێنی ئه‌مه‌ریكای نه‌گرته‌وه‌، به‌ڵكو پانتایی جیهانیشی ته‌نی. ره‌نگه‌ ئه‌و شته‌ی كه‌ ئه‌م روداوه‌ی كرد به‌ رووداوێكی جیهانی، به‌ر له‌هه‌ر شتێك بوونی‌ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتوه‌كانی ئه‌مه‌ریكا‌وه‌ك گه‌وره‌ترین هێزی ئابووری‌و نیزامی جیهان‌و ئه‌ساسه‌نیش هێز‌و توانای نیزامیی ئه‌و‌وڵاته‌ بێ.
له‌لایه‌كی‌ دیكه‌وه‌ تا كاتی روودانی 11ی سێپته‌مبه‌ر ئه‌مه‌ریكا‌وه‌ك ناوه‌ندی سوباتی سه‌رمایه‌‌و دڵی سه‌رمایه‌ ده‌ناسرا‌و به‌ كه‌ڵك‌وه‌رگرتن له‌ تێكنۆلۆژیای پێشكه‌توو‌و دوربینه‌ ئه‌لكتریكیه‌كان له‌ ئاسمان‌و  زه‌وی‌و له‌ ده‌ریادا له‌ زۆرترین پارێزه‌ر به‌هره‌مه‌ند بووه‌. به‌ هه‌بوونی ئاوا ئیمكاناتێك، عه‌مه‌لیاتی تیرۆریستیی 11ی سێپته‌مبه‌ر له‌م‌وڵاته‌ هێشتا له‌لای بیروڕای گشتیی خه‌ڵكی جیهان ده‌یان پرسیاری هیشتۆه‌ته‌وه‌‌و ئه‌م كرده‌وه‌ تیرۆریستییه‌ی له‌ خه‌رمانه‌یه‌ك له‌ شك‌و تاریكیدا راگرتوه‌.
 
11سێپته‌مبه‌ر چۆن روویدا‌و براوه‌ی شه‌ڕ كێیه‌؟

رۆژی 11ی سێپته‌مبه‌ر سه‌ره‌تا فڕۆكه‌یه‌كی موسافیربه‌ری خۆی به‌ یه‌كێك له‌ بورجه‌كانی  رێكخراوی بازرگانیی جیهانی له‌ شاری نیۆیۆركدا كێشا. ئه‌و كه‌سانه‌ی ئه‌م روداوه‌یان دیت‌و دواتر له‌ مێدیا‌و راگه‌یه‌ندراوه‌ گشتییه‌كاندا گێڕایانه‌وه‌، له‌ سه‌ره‌تادا‌وایانده‌زانی له‌لایه‌ن فڕۆكه‌وانی ئه‌م فڕۆكه‌وه‌ هه‌ڵه‌یه‌ك رویداوه‌، به‌ڵام له‌ماوه‌ی كه‌متر له‌ 18 ده‌قیقه‌دا فڕۆكه‌ی دووهه‌میش خۆی به‌ بورجی دووهه‌مدا دا‌و هه‌ر دووك بورجه‌كه‌ له‌نێو ئاگر‌و دووكه‌ڵدا تێك رمان. ئیتر هیچ شك‌و دوو دڵییه‌ك نه‌مایه‌وه‌ كه‌ ئه‌مه‌ كرده‌وه‌یه‌كی سازماندراو‌و تیرۆریستییه‌ كه‌ له‌ فڕۆكه‌ی موسافیربه‌ری‌وه‌ك گولله‌ی ئینسانی له‌دژی ئامانجه‌ غه‌یره‌ نیزامییه‌كان كه‌ڵك‌وه‌رگیراوه‌. فڕۆكه‌ی سێهه‌م خۆی كێشا به‌ بینای پنتاگۆندا‌و چواره‌م فڕۆكه‌ش كه‌ گوایا ئامانجی  كۆشكی سپی‌ بووه‌ له‌ مه‌سیری رێگادا پێكرا‌و له‌ناو چوو. ئه‌م كرده‌وه‌ تیرۆریستییه‌ كه‌ سه‌دان موسافیر‌و هه‌زاران ئینسانی ئاسایی به‌ره‌و كامی مه‌رگ برد، جیهانی راچڵه‌كاند.
به‌پێی ئاماره‌ راگه‌یه‌نراوه‌كان له‌ 40 هه‌زار كارمه‌ندی ئه‌م ناوه‌نده‌ بازرگانییه‌ زیاتر له‌ 3 هه‌زار كه‌سیان  له‌ خه‌ڵكی  90‌وڵاتی جیهان بوون كه‌ له‌م روداوه‌دا گیانی خۆیان له‌ده‌ستدا‌و‌ له‌نێو ئه‌واندا  243 مه‌ئموری ئاگر كوژێنه‌وه‌یان تێدا بوو. سه‌رجه‌می كاناڵه‌ ته‌له‌فزیۆنی‌و هه‌واڵنێریه‌كان له‌ سه‌رتاسه‌ری جیهان گوزارشه‌ ته‌سویریه‌كان‌و هه‌واڵی ئه‌م كاره‌ساته‌یان سات به‌ سات بۆ دانیشتوانی سه‌ر گۆی زه‌وی بڵاوده‌كرده‌وه‌. بۆ خه‌ڵكی  ئاسایی ئه‌مه‌ریكا‌و جیهان ئه‌م روداوه‌ كاره‌ساتێكی باوه‌ڕ پێنه‌كراو بوو كه‌ به‌ هه‌زاران كه‌سی بێتاوانی له‌رێگای ئامانجی دژی ئینسانیدا كرده‌ قوربانی. بۆ كاربه‌ده‌ستانی‌ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتوه‌كانی ئه‌مه‌ریكا‌و به‌تایبه‌ت بۆ سیاسه‌تداڕێژه‌رانی نیئۆلیبڕاڵی كۆشكی سپی به‌ سه‌رۆكایه‌تیی بوش، ئه‌م كاره‌ساته‌‌وه‌ك نیعمه‌تێكی له‌ ئاسمانه‌وه‌ نازڵبوو‌وابوو تاكو له‌م  رێگایه‌وه‌ سیاسه‌ته‌ شه‌ڕئه‌نگێزییه‌كانی خۆیان له‌ ژێرناوی شه‌ڕ له‌دژی تیرۆریزم‌و به‌نێوی پشتیوانی له‌ «دێموكراسی»‌و ته‌نانه‌ت به‌ ته‌عبیری «شه‌ڕی سه‌لیبی»  له‌ئاستی جیهاندا راگه‌یه‌نن‌و جیهان به‌ره‌و كاره‌ساتی سامناكی شه‌ڕی دیكه‌ په‌لكێشكه‌ن. له‌ به‌رانبه‌ر ئه‌و تاقمه‌ شه‌ڕخوازه‌دا، سه‌ركرده‌‌و رابه‌رانی ئه‌لقاعیده‌‌و باقی گروپه‌ تیرۆریسته‌ مه‌زهه‌بیه‌كان له‌به‌یكیان بۆ شه‌ڕی مه‌زهه‌بی‌وت‌و لاوانی موسڵمانی زیاتریان بۆ ناردن بۆ به‌هه‌شت‌و خۆش رابواردن له‌گه‌ل 70 حۆری‌و جۆگه‌له‌ی شه‌ڕاب، به‌ ریشی تاشراوه‌وه‌ بانگه‌واز كرد. شه‌ڕی دوو به‌ره‌ی تیرۆریست به‌ كرده‌وه‌ ده‌ستی پێكرد‌و هه‌ر كامه‌یان خواوه‌ندیان به‌ پشتوپه‌نای خۆیان ده‌زانی. به‌ڵام تا ئێستا زۆرترین قوربانییه‌كانی ئه‌م كرده‌وه‌ دژی ئینسانیانه‌ خه‌ڵكی ئاسایی‌و بێتاوان‌و بێدیفاع بوون ‌و له‌ داهاتوشدا هه‌ر ئه‌وان ده‌بن.
براوه‌‌و سه‌ركه‌وتووی ئه‌م شه‌ڕه‌ ناوه‌نده‌ نیزامی‌و پیشه‌سازییه‌كانی‌ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتوه‌كانی ئه‌مه‌ریكا‌و باقی ده‌وڵه‌تانی پشتیوانی هێز‌و گروپه‌ تیرۆریست‌و توندڕه‌وه‌ ئیسلامیه‌كانن. به‌پێی سه‌رچاوه‌یه‌كی باوه‌ڕپێكراوی لێكۆڵینه‌وه‌ی جیهانی به‌ ناوی (Global Issuas.org) هه‌زینه‌ی نیزامیی‌ولایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا له‌ ساڵی 2008دا 9/711 میلیار دۆلار‌واته‌ 48 ده‌رسه‌دی هه‌موو بودجه‌ی نیزامیی جیهانه‌. هه‌ر به‌ پێی ئه‌م سه‌رچاوه‌یه‌ بودجه‌ی نیزامی ژماره‌یه‌ك له‌ زلهێزه‌كانی دیكه‌ی جیهان‌وه‌ك یه‌كێتی ئه‌وروپا كه‌ له‌ 27‌وڵات پێكهاتووه‌ 289 میلیار دۆلار، ‌واته‌ 20 له‌ سه‌دی بودجه‌ی نیزامی جیهانه‌، (بودجه‌ی دوو زلهێزی جیهانی ئه‌و یه‌كێتییه‌‌واته‌ ئینگلستان 4/55 میلیار دۆلار‌و فه‌ڕانسه‌ 54 میلیار دۆلاره‌)، چین 122 میلیار دۆلار‌واته‌ 8 له‌ سه‌د، روسیه‌ 70 میلیار دۆلار‌واته‌ 5 له‌ سه‌د، باشوری خۆرهه‌ڵاتی ئاسیا‌و ئوستڕاڵیا سه‌رجه‌م 120 میلیار دۆلار، ژاپۆن 1/41 میلیار دۆلار، رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست‌و شاخی ئه‌فریقا پێكه‌وه‌ 82 میلیار دۆلاره‌. ئاماری ئاماژه‌ پێكراوی سه‌ره‌وه‌ نیشانده‌دات كه‌ بودجه‌ی نیزامی ئه‌مه‌ریكا  ته‌نیا 13 میلیار دۆلار له‌ هه‌موو ئه‌و زلهێزانه‌‌و یه‌كێتی ئۆروپا‌و كۆمه‌ڵێك‌وڵاتی گرنگی ئاسیا، رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست‌و شاخی ئه‌فریقا كه‌متره‌.
بێ هۆ نییه‌ كه‌ له‌ بازاڕی بورسه‌ی جیهانیدا به‌شی نیزامی پڕ ره‌ونه‌قه‌‌و له‌ به‌شی تێكنۆلۆژیادا هه‌موو ساڵێك‌ شایه‌تی نمایشكردنی نۆیترین سیلاحه‌كانی شه‌ڕ بۆ كۆمه‌ڵكوژی‌و كوشتاری ئینسانه‌كانین.

خۆڵقێنه‌رانی 11ی سێپته‌مبه‌ر‌و جیهان پاش ئه‌وكاره‌ساته‌

جێگای گومان نییه‌ كه‌ رووداوی 11ی سێپته‌مبه‌ر كرده‌وه‌یه‌كی تیرۆریستی‌و جینایه‌تكارانه‌ بوو‌و مه‌حكومه‌. به‌ڵام نابێت له‌ یادمان بچێت كه‌سانێك كه‌ له‌ رۆژی 11ی سێپته‌مبه‌ری ساڵی 2001 دا ئه‌م جینایه‌ته‌یان له‌دژی به‌شه‌رییه‌ت خوڵقاند خۆیان ده‌ست په‌روه‌رده‌‌و سازماندراوی ئه‌مه‌ریكا‌و سازمانی CIA بوون. ئوسامه‌ بنلادن‌و رێكخراوی تیرۆریستی ئه‌لقاعیده‌‌و باقی گروپه‌كانی سه‌ر به‌ ئه‌وان، كه‌سان‌و جه‌ریاناتێكی دواكه‌وتوو‌و تا سه‌ر ئێسقان كۆنه‌په‌ره‌ست بوون كه‌ ئه‌مه‌ریكا بۆ به‌رامبه‌ركێ كردن له‌گه‌ڵ كۆمۆنیزم‌و ئازادیخوازی له‌ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا پێكی هینابوون‌و بۆ شه‌ڕ له‌دژی سۆڤیه‌تی پێشوو‌و به‌ قسه‌ی خۆیان بۆ به‌رگریكردن له‌ بڵاوبوونه‌وه‌ی «ڤایرۆسی كۆمۆنیزم» له‌ ئه‌فغانستان ره‌وانه‌ی ئه‌و‌وڵاته‌یان كردبوون. كاتێك كه‌ له‌ ئه‌فغانستان له‌دژی هێزه‌كانی شووره‌وی پێشوو شه‌ڕیان ده‌كرد‌وه‌ك موجاهدینی رێگای خودا ناویان لێ ده‌بردن. ئاوه‌ڵدوانه‌ی ئه‌وان یانی تاڵیبان، ئه‌ویش به‌ده‌ستی ئه‌مه‌ریكا‌و به‌ هاوكاریی رێكخراوه‌ نهێنییه‌كانی سازمانی سیا‌و پاكستان‌و عه‌ره‌بستانی سعودی‌و به‌ یارمه‌تی‌و پشتیوانی بێ دریغی دۆلاره‌ نه‌وتییه‌كانی عه‌ره‌بستان‌و ئه‌رته‌شی پاكستان پێكهات‌و له‌ماوه‌ی چه‌ند مانگدا به‌شێكی زۆر له‌ خاكی ئه‌فغانستانی داگیر كرد. ئه‌و تاقمه‌ هه‌تا به‌ر له‌ هێرشی ئه‌مه‌ریكا بۆسه‌ر ئه‌فغانستان كه‌  پاش 11ی سێپته‌مبه‌ر ئه‌نجامدرا، 90ده‌رسه‌دی خاكی ئه‌و‌وڵاته‌یان له‌ ژێر چنگ دابوو. له‌ راستیدا بن لاده‌ن‌و رێكخراوی تیرۆریستی ئه‌لقاعیده‌ ‌و تاڵیبان‌و باقی گروپه‌ بونیادگه‌را ئیسلامی‌و توندڕه‌وه‌كان، چه‌ند ماری  ژه‌هراوی بوون كه‌ له‌سه‌ر شانه‌كانی دێوه‌زمه‌ی ئیمپریالیزم سه‌ریان ده‌رهێنا‌و له‌ئاستی جیهاندا خوێن‌و مێشكی بزووتنه‌وه‌ی چه‌پ‌و رادیكاڵ‌و ئازادیخوازنه‌یان ده‌خوارد. به‌ لێك هه‌ڵوه‌شانی سۆڤیه‌تی پێشوو‌و ئۆردوگای به‌ ناو سۆسیالیستی شه‌رق، تایبه‌تمه‌ندی‌و دژایه‌تی گروپه‌ بونیادگه‌را‌و دژی كۆمۆنیسته‌كانی‌وه‌ك ئه‌لقاعیده‌‌و بنلادن بۆ به‌رامبه‌ركێ له‌گه‌ڵ ئه‌و به‌ره‌یه‌ كۆتایی پێهات، به‌ڵام رقه‌به‌رایه‌تی‌و دوژمنایه‌تی ئیمپریالیسته‌كان له‌سه‌ر به‌رژه‌وه‌نده‌ ناوچه‌یی‌و جیهانییه‌كان نه‌ ته‌نیا كۆتایی پێ نه‌هات به‌ڵكو له‌ شكڵ‌و شێوازێكی نوێدا‌و له‌ ئاستی جیهانیدا هه‌روا له‌ ئارادا مایه‌وه‌. ئه‌گه‌ر‌ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتوه‌كانی ئه‌مه‌ریكا له‌ پێشوودا بۆ داسه‌پاندنی هێژمونی‌و ده‌سه‌ڵاتی خۆی به‌سه‌ر جیهان دا‌و به‌رگریكردن له‌ نفووزی ئۆردوگای شه‌رق‌و‌وڵاتی شوره‌وی، كۆمۆنیزمیان كردبۆ بیانوو، پاش لێك هه‌ڵوه‌شانی ئه‌م بلوكه‌، شه‌ڕ له‌دژی تیرۆریزم‌و ده‌وڵه‌ته‌ یاخیبووه‌كانی كرده‌ بیانوویه‌ك بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ ده‌سه‌ڵاتی یه‌ك لایه‌نه‌ی خۆی به‌سه‌ر جیهاندا بسه‌پێنێ. له‌ ستراتێژی نیئۆلیبڕاڵه‌كانی ده‌سه‌ڵاتدار به‌سه‌ر كۆشكی سپیدا گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ سه‌رده‌می شه‌ڕی سارد‌و ته‌حه‌مولكردنی یه‌ك یان چه‌ند ره‌قیب له‌ئاستی جیهاندا سه‌ره‌تا ته‌سه‌ور نه‌ده‌كرا. داسه‌پاندنی هێژمۆنی ئه‌مه‌ریكا به‌سه‌ر جیهان‌و باقی‌وڵاتانی به‌رهه‌ڵستكاری ئه‌و‌وڵاته‌، سیاسه‌تێك بوو كه‌ به‌بێ له‌ به‌ر چاو گرتنی ئاكام ‌و زه‌ره‌ر‌و زیانی ئینسانی‌وجیهانییه‌كانی، ته‌نانه‌ت  ئه‌گه‌ر به‌ قیمه‌تی ئه‌وه‌ش ته‌واو بوایه‌ت كه‌ له‌ چه‌كه‌ هه‌سته‌ییه‌كان كه‌ڵك‌وه‌رگرن، كاربه‌ده‌ستانی ئه‌مه‌ریكای تووشی شك‌و دوو دڵی نه‌ده‌كرد. ده‌ستپێكردنی شه‌ڕ له‌‌وڵاتانێكی لاوازی‌وه‌ك ئه‌فغانستان‌و دواتر عێراق‌و هه‌ڕه‌شه‌كردن له‌ ئێران‌وسوریه‌‌و سودان‌و چه‌ند‌وڵاتێكی دیكه‌، له‌راستیدا شه‌ڕ بوو بۆ مه‌هار كردنی ره‌قیبه‌ ئه‌سڵییه‌كانی ئه‌مه‌ریكا‌وه‌ك چین‌و روسیا، یه‌كێتی ئه‌وروپاو ژاپۆن له‌ ئاستی جیهانیدا. له‌ناخی ئه‌م ئاڵوگۆڕ‌ورقه‌برایه‌تیه‌ ئه‌مپریالیستیه‌دا، ده‌رهاویشتنی نیهاده‌ ده‌ست‌و پێگره‌كانی نیۆنه‌ته‌وه‌یی به‌تایبه‌ت رێكخراوی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتوكان كه‌ دوای شه‌ڕی دووهه‌می جیهانی پێكهات، پیشلكردنی یاسا‌و مه‌وازینه‌كانی ئه‌و رێكخراوه‌‌و گوێ نه‌دان به‌ بڕیاره‌كانی، له‌به‌رچاو نه‌گرتنی ده‌نگی ئه‌ندامانی شورای ئه‌منییه‌تی رێكخراوی نه‌ته‌وه‌یكگرتووكان، به‌ كرده‌وه‌ زلهێزی‌و سه‌ره‌ڕۆیی ئه‌مه‌ریكای به‌ سه‌ر جیهان‌و ره‌قیبه‌كانیدا فه‌رز ده‌كرد.
 راسته‌ ئه‌مه‌ریكا‌وه‌ك زلهێزێكی جیهانی به‌ پاڵپشتی هێزی گه‌وره‌تری نیزامی به‌ ته‌نیا توانا‌و زه‌رفیه‌تی له‌ناو بردنی گۆی زه‌وی بو چه‌ندین جار هه‌یه‌، به‌ڵام ئه‌مڕۆ 7ساڵ پاش 11ی سێپته‌مبه‌ر‌و سه‌ربه‌رزكردنه‌وه‌ی رقیبه‌ جیهانییه‌كانی ئه‌مه‌ریكا، به‌ تایبه‌ت روسیه‌‌و چین، ته‌نانه‌ت فۆكۆیامای تیۆری دارێژی «كۆتایی مێژوو‌و جیهانی تاك جه‌مسه‌ری» به‌و قه‌ناعه‌ته‌ گه‌یشتووه‌ كه‌ له‌ نه‌زه‌ریه‌كه‌ی پاشگه‌ز بێته‌وه‌‌و باس له‌ دنیای چه‌ند چه‌مسه‌ری‌و كۆتایی هێژموونی تاقانه‌ی ئه‌مه‌ریكا به‌ سه‌ر جیهاندا‌و له‌ به‌ر چاوگرتنی هه‌لومه‌رجی تازه‌ له‌ لایه‌ن سیاست داڕێژه‌رانی كۆشكی سپی ده‌كات. په‌لاماری روسیه‌ بۆ سه‌ر گورجستان‌و داگیركردنی ئه‌و‌وڵاته‌‌و پاشان دابڕینی دوو ئه‌یاله‌ت‌وه‌ك دوو كۆماری سه‌ر به‌خۆ كه‌ به‌ هه‌ردوو ئه‌یالاته‌كه‌وه‌ نفوسیان ناگات به‌ دووسه‌د هه‌زار كه‌س،‌وه‌ڵامدانه‌وه‌ به‌ سه‌ره‌ڕۆییه‌كانی ئه‌مه‌ریكا له‌ ئاستی جیهانی به‌ تایبه‌ت سه‌ربه‌خۆكردنی ئه‌م دوایانه‌ی كۆسۆڤۆ بوو.
به‌ روودانی كاره‌ساتی 11ی سێپته‌مبه‌ر‌و هێرشی تیرۆریستی بۆسه‌ر بورجه‌ دوانه‌كانی رێكخراوی بازرگانیی جیهانی، جیهان چووه‌ ناو فازێكی نوێ له‌ شه‌ڕ‌و رقه‌به‌رایه‌تی ئه‌مپریالیسته‌كان‌و گروپه‌ مه‌زهه‌بی‌و دواكه‌وتووه‌ ده‌ست كرده‌كانی ئه‌وان كه‌ هۆكاره‌كانی ئه‌و كێشه‌‌و ململانه‌یه‌ نه‌ك له‌ رۆژی 11ی سێپته‌مبه‌ردا به‌ڵكوو ساڵیانێكی له‌ مێژتربوو فه‌راهه‌م ببوو. پاش كاره‌ساتی 11ی سێپته‌مبه‌ر، شه‌ڕ، كوشتار، تیرۆر، كرده‌وه‌‌و عه‌مه‌لیاتی خۆكوژی‌و ده‌یان دیارده‌ی نیگه‌تیڤی دیكه‌ له‌ بازاڕی رقه‌به‌رایه‌تی جیهانیدا  بوو به‌ كارێكی باو‌و ئاسایی. رۆژانه‌ شاهیدی ده‌یان نموونه‌ له‌م ‌وه‌حشیگه‌ریی‌و كۆشتاری خه‌ڵكی ئاسایی له‌ شوێنی كار‌و ژیانیانین. 
ئه‌مڕۆ 7 ساڵ پاش كاره‌ستی 11ی سێپته‌مبه‌ر‌و روخاندنی ده‌وڵه‌تی تاڵیبان‌و ئه‌لقاعیده‌ له‌ ئه‌فغانستان‌و 5 ساڵ پاش روخاندنی ده‌وڵه‌تی به‌عس له‌ عێراق  له‌ لایه‌ن ئه‌مه‌ریكاوه‌ كه‌ به‌ بیانوی شه‌ڕی دژه‌ تیرۆر‌و خاوه‌ندارێتی چه‌كی كۆكوژ ئه‌نجام درا‌و هه‌روه‌ها به‌ڵێنی هێنانی ئازادی‌و دێموكراسی بۆ ئه‌م‌وڵاتانه‌‌وبه‌ تایبه‌ت ناوچه‌ی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست درا كه‌ هه‌موو كات بۆ ئیمپریالیسته‌كان‌وه‌ك پۆمپی به‌نزینێك‌وابووه‌، جیهان به‌ گشتی‌و رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌ تایبه‌تی، نه‌ته‌نیا هیچكام له‌ به‌ڵێنه‌كانی ئه‌مه‌ریكای تێدا جێبه‌جێ نه‌كراون، به‌ڵكوو ناوچه‌كه‌ هه‌رچی زیاتر به‌ره‌و شه‌ڕ، كۆشتار، ئاواره‌یی، سه‌رهه‌ڵدان‌و گه‌شه‌ی تیرۆریزم‌و بونیادگه‌رایی ئیسلامی، بوژانه‌وه‌ی فه‌رهه‌نگی عه‌شیره‌یی‌و دواكه‌وتوانه‌‌و زۆر دیارده‌ی دژی ئینسانی دیكه‌ چووه‌ كه‌ به‌رهه‌می شه‌ڕ‌و كۆشتاری ئه‌و دوو لایه‌نه‌ كۆنه‌په‌ره‌سته‌ن.  لایه‌نه‌كانی ئه‌م شه‌ڕه‌ دواكه‌وتوانه‌ ناڕه‌وان‌و شیاوی هیچ چه‌شنه‌ پشتیوانی كردنێك نین. ئامانجی تیرۆریسته‌كان‌و بونیادگه‌را مه‌زهه‌بییه‌كان به‌‌وته‌ی خۆیان خه‌بات له‌دژی كفر‌و ئیلحاد‌و پیكهێنانی كۆمه‌ڵگایه‌كی دینییه‌ كه‌ ئه‌فغانستان، سودان، ئێران‌و عه‌ره‌بستان‌و زۆر‌وڵاتی دیكه‌ چه‌ند نمونه‌یه‌ك له‌و كۆمه‌ڵگا دینییه‌ن. ئامانجی ئه‌مریكا‌و هاوپه‌یمانه‌كانی له‌ خه‌بات له‌دژی تیرۆریزم، زاڵبوون به‌سه‌ر جیهاندا‌و ده‌رهاویشتنی ره‌قیبه‌ سه‌ره‌كییه‌ ئیمپریالیستیه‌كانی خۆیان له‌ كێشه‌ ناوچه‌یی‌و جیهانییه‌كان‌و داسه‌پاندنی هێژمونی خۆیان به‌سه‌ر ئه‌واندا‌و تاڵانكردنی سه‌رچاوه‌ سروشتیه‌كان، به‌تایبه‌ت مه‌وادی نه‌وت‌و سوته‌مه‌نی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست‌و كه‌لكَوه‌رگرتن له‌هێزی كاری هه‌رزانی ‌وڵاتانی له‌حاڵی گه‌شه‌‌و هێنانه‌ ژێر ركێفی بازاڕی گه‌وره‌ی مه‌سره‌فی ئه‌م ‌وڵاتانه‌یه‌.
هێرشی نیزامی ئه‌مه‌ریكا بۆسه‌ر ئه‌فغانستان‌و عێراق، بواری په‌ره‌سه‌ندنی تیرۆریزمی له‌و‌وڵاته‌ خۆش كرد. تیرۆریزم‌و توندوتیژی كوێرانه‌ی بونیادگه‌رایی ئیسلامی‌ له‌ دایكبووی شه‌ڕ‌وقه‌یران‌و له‌شكركێشی نیزامی سه‌رمایه‌دارییه‌. ئه‌م دوو دیارده‌یه‌ دوو رووی دراوێكن‌و كاریگه‌رییان له‌سه‌ر یه‌كتر هه‌یه‌‌و له‌ یه‌كتر هێز‌و‌وزه‌ ‌وه‌رده‌گرن.
له‌گه‌ڵ ده‌ستپێكردنی شه‌ڕی تیرۆریسته‌كان‌و ئیمپریالیسته‌كان، بزووتنه‌وه‌ی ئاشتیخواز‌و عه‌داڵه‌تخواز له‌ئاستی جیهاندا هاته‌ مه‌یدان‌و باڵای هه‌ڵبڕی. به‌ڵام ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه‌ لاواز، خاوه‌نی بۆچوون‌و روانگه‌ی جۆراوجۆر به‌ پێكهاته‌ی جیاواز‌و دروشم‌و ستراتێژی نارۆشن بوو. خاڵی لاوازی سه‌ره‌كی ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه‌ له‌ پرژ‌وبڵاوی چه‌پ‌و جه‌ریاناتی سوسیالیست‌و بزووتنه‌وه‌ی كرێكاری‌و عه‌داڵه‌تخواز له‌ئاستی جیهان دایه‌. ئه‌مڕۆ چاره‌نووسی به‌شه‌رییه‌ت ده‌توانێت جیاواز له‌ دیلیه‌تی ده‌ستی تیرۆریسته‌كان بێت.
به‌شه‌رییه‌تی ئاگا‌و ئازادیخواز‌و رێكخراو، ده‌توانێ كۆتایی به‌م بارودۆخه‌ دژی ئینسانییه‌ بێنێ. سوسیالیزم‌و حكومه‌تی كرێكاری زیاتر له‌ هه‌ر كاتێكی دیكه‌ بوون به‌ پێویستییه‌كی راسته‌قینه‌ی ژیانی ئینسان بۆ رزگاری له‌ به‌ڵا‌و نه‌هامه‌تییه‌كانی كۆمه‌ڵگای سه‌رمایه‌داری. خه‌بات له‌ دژی تیرۆریزم له‌ هه‌ر شكڵ‌و شێوازێكیدا‌و خه‌بات له‌دژی ئیمپریالیزم‌و پاوانخوازییه‌كانی كه‌ تیرۆریزم خۆی له‌ دایكبووی ئه‌وه‌، ئه‌مڕۆكه‌ بوه‌ته‌ به‌شێكی جیا نه‌كراوه‌ له‌ خه‌بات بۆ سۆسیالیزم‌و شۆڕشی كرێكاری.
11سێپته‌مبه‌ری 2008.
ئه‌م بابه‌ته‌ له‌ رۆژنامه‌ی هاوولاتی ژماره 457 ه‌ا چاپ كراوه
http://www.hawlati.info/NewsDetailN.aspx?id=2764&LinkID=67

رۆژی 5 شه‌ممه‌ 11 سێپته‌مبه‌ری 2008 سه‌عات 3تا 4 دوانیوه‌ڕۆ له‌به‌رامبه‌ر سه‌فاره‌تی حکومه‌تی عێراقی له‌له‌نده‌ن کۆبونه‌وه‌ی ناڕه‌زایه‌تی به‌به‌شداری کۆمه‌ڵێک له‌دانیشتوانی شاره‌کانی له‌نده‌ن ، بیرمینگهام ،ستۆک کۆنترن و دۆنکاستر سازکرا.
سه‌ره‌تا وه‌فدێکی کۆمیته‌ی ده‌ره‌وه‌ی ووڵاتی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستان نوێنه‌ری سه‌فاره‌تی حکومه‌تی عێراقی له‌ به‌ریتانیا بینی و نامه‌یه‌کی کۆمیته‌ی ده‌ره‌وه‌ی ووڵاتی حزبی دایه‌ده‌ستی که‌ له‌ونامه‌یه‌دا که‌ به‌زمانی ئنگلیزی ئاراسته‌ی حکومه‌تی عێراقی کراوه‌ هاتوه‌:
ئیمه‌ له‌ڕێگه‌ی ئه‌م کۆبونه‌وه‌یه‌مانه‌وه‌ په‌یامی ناره‌زایه‌تی به‌ حکومه‌تی مالکی ده‌ده‌ین دژ به‌و سیاسه‌ته‌ شۆڤینستانه‌ی به‌رامبه‌ر خه‌لکی کوردستان پیاده‌ی ده‌کا. ئێمه‌ یاسای 24 ی په‌رله‌مانی عێراقی و له‌شکرکێشی بۆ خانه‌قین مه‌حکوم ده‌که‌ین که‌ هه‌وڵێکن بۆ ژێرده‌سته‌کردنه‌وه‌ی کوردستان.
ئێمه‌ داواده‌که‌ین ئه‌و سیاسه‌ته‌ شۆڤینیستانه‌ ڕابگرن و مافی خه‌لکی کوردستان بۆ سه‌ربه‌خۆیی بسه‌لمێنن. ئێمه ڕێگاناده‌ین حکومه‌تی مالکی هێرش بکاته‌ سه‌ر خه‌ڵکی کوردستان و له‌ده‌ره‌وه‌ هه‌ست به‌ ئازادی بکات. ئێمه ئازادیخوازان و و لایه‌نگرانی مافی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان تاکو ئه‌م کرده‌وه‌ دوژمنکارانه‌ی حکومه‌تی مالکی شکست پێ بێنین.
دواتر له‌لایه‌ن سکرتیری کۆمیته‌ی ده‌ره‌وه‌ی ووڵاتی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستان ویڕای سوپاس و به‌خێرهاتنی ئاماده‌بوان ووته‌یه‌ک پێشکه‌ش کرا که‌ تیایدا ئاسۆ کمال سیاسه‌تی حکومه‌تی مالکی ڕوونکرده‌وه‌ و ووتی :

ماوه‌یه‌که‌ حکومه‌تی مالکی ده‌ستی کردووه‌ به‌ پیلان گێڕان و ده‌رکردنی بریار و له‌شکرکێشی بۆ سه‌ر کوردستان . ئه‌م حکومه‌ته‌ عه‌ره‌بی – ئیسلامیه‌ی مالکی هه‌مان سیاسه‌تی شۆڤینستانه‌ی به‌عس به‌رامبه‌ر به‌ خه‌ڵکی کوردستان په‌یڕه‌و ده‌کات.
ده‌رکردنی یاسای ژماره‌ 24 له‌ په‌رله‌مانی عێراقی و له‌شکرکێشی بۆ خانه‌قین و خۆکۆکردنه‌وه‌ بۆ جێگیرکردنی سوپا له‌که‌رکوک ،ئه‌و هێرشانه‌ی ئه‌مڕۆیه‌ که‌‌ له‌ سبه‌ینێه‌کدا ئه‌م حکومه‌ته‌ ده‌ستی داربگرێت ده‌گاته‌ سلێمانی وهه‌ولێریش و ئه‌مانه‌ سه‌ره‌تایه‌کن بۆ جێبه‌جێکردنی ستراتیژی گێڕانه‌وه‌ی به‌زۆری کوردستان بۆ سایه‌ی حکومه‌تی مه‌رکه‌زی عێراق .
دواتر له‌سه‌ر سیاسه‌تی شکست خواردووی فیدرالیزمی یه‌کێتی و پارتی که‌ خه‌ڵکی کوردستانی ته‌سلیم به‌ حکومه‌تی عه‌رمبی – ئیسلامی عێراق کردوه‌ قسه‌ی کرد .هه‌روه‌ها ئاماژه‌ی به‌ڕێگاچاره‌ی ئه‌م هه‌لومه‌رجه‌ دا و ووتی:

بێگومان ڕێگه‌چاره‌ی به‌رگرتن به‌م هه‌ڕه‌شانه‌ و شکست هێنان به‌ پیلانه‌کانی حکومه‌تی مالکی بۆ سه‌ر کوردستان ،هاتنه‌ مه‌یدانی خه‌ڵکی کوردستان خۆیانه‌ بۆ به‌رپاکردنی رفراندۆم بۆ سه‌ربه‌خۆیی کوردستان و ده‌رهێنانی چاره‌نوسی کوردستان له‌ژێر ‌سایه‌ی ئه‌م فیدرالیزمه‌ شکست خواردوه‌ی که‌ خه‌ڵکی کوردستانی وه‌ک قوربانی له‌ژێر چه‌قۆی حکومه‌تی تازه‌ به‌عسی مالکی دا ڕاگرتوه‌.
له‌م پێناوه‌دا کۆمیته‌ی ده‌ره‌وه‌ی ووڵاتی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستان بانگه‌وازی هه‌موو ئازادیخوازان و لایه‌نگرانی مافی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان کردوه‌ بۆ هاتنه‌ مه‌یدان بۆ ناڕه‌زایه‌تی ده‌ربڕین و ڕاوه‌ستانه‌وه‌ به‌رامبه‌ر به‌ سه‌فاره‌ته‌کانی حکومه‌تی عێراق له‌ ده‌ره‌وه‌ و ڕیسواکردنی پیلانه‌کانی حکومه‌تی مالکی بۆ سه‌ر کوردستان.هاوکات ده‌نگ و داوای خه‌ڵکی کوردستان‌ بۆ سه‌ربه‌خۆیی به‌ ئازادیخوازانی دنیا و نیوه‌نده‌ نیوده‌وڵه‌تی وحکومه‌ت و په‌رله‌مانی ووڵاتان ده‌گه‌یه‌نێت.‌

له‌ کۆتاییدا کۆبونه‌وه‌که‌ به‌ شیعاردانی “نا بۆ له‌شکرکێشی ، به‌ڵێ بۆ سه‌ربه‌خۆیی” به‌ به‌زمانی ئنگلیزی ، عه‌ره‌بی و کوردی کۆتایی هات. 

پاش به‌ خێرهاتنی نوێنه‌رانی لایه‌نه‌کان و به‌شداربوان له‌لایه‌ن ئه‌حمه‌د عه‌لی یه‌وه‌ ، کۆنفره‌نس به‌ساتێک بێده‌نگی  بۆ په‌نابه‌رانی گیانبه‌ختکردووی ڕێگا وبان و ڕووداوه‌ جۆراجۆره‌کانی تر له‌ هه‌نگاو نان به‌ره‌و دونیایه‌کی ئاسووده‌تر ده‌ستیپێکرد.                                                   
ئایینامه‌یه‌ی به‌ڕێوه‌چوونی کۆنفره‌نس تاوتوێ وپه‌سه‌ند کرا وسکرتاریه‌تی ده‌وره‌ی ڕابردوو هه‌ڵوه‌شایه‌وه‌و لیژنه‌یه‌ک بۆ به‌رێوه‌چوونی کاروباره‌کانی کۆنفره‌نس  هه‌ڵبژێردران.                                              
به‌شوێن ئه‌وه‌دا په‌یام و بروسکه‌ی لایه‌ن وحزب و که‌سایه‌تیه‌کان درا. میخی شتایگر  به‌نوێنه‌رایه‌تی پارتی کاری سویسری و به‌ره‌ی مافی نیشته‌جێبوون بۆ هه‌موان له‌ ووته‌یه‌کیدا، سه‌ره‌ڕای پیرۆزبایی، به‌رگری بێدریخی حزبی کار وبه‌ره‌ی مافی نیشته‌جێبوون بۆ هه‌موان  له‌ په‌نابه‌رانی عیراقی ده‌ربری و داوای کرد که‌ ئه‌م نموونه‌یه‌ له‌ ریکخراوبوون بۆ په‌نابه‌رانی تر له‌ سۆمالی و تورکیایی و ئیرانی نه‌ته‌وه‌کانی دی بگوازرێته‌وه‌. پاشان بروسکه‌ی پیرۆزبایی  کۆمیته‌ی سویسرای حزبی کۆمۆنیستی کریکاری عیراق و نوینه‌رایه‌تی سویسرای حزبی کۆمۆنیستی کریکاری کوردستان وئسماعیل شیخۆ و ته‌حسین که‌ریم  پێشکه‌ش کرا.

پرۆگرامی کۆنفره‌نس بریتی بوون له‌م ته‌وه‌رانه‌:                                                                   
1/ ڕاپۆرتی کارو هه‌ڵسوڕان وهه‌ڵسه‌نگاندنی ده‌وره‌ی ڕابردوو له‌لایه‌ن ئه‌حمه‌د عه‌لی، سکرتیری پێشووی فیدراسیۆن له‌ سویسرا.                                                                                           
2/هه‌لومه‌رجی دونیا و سیاسه‌تی په‌نابه‌ری وئاسۆی خه‌باتی په‌نابه‌ران. له‌لایه‌ن ده‌شتی جه‌مال سکرتیری فیدراسیۆنی سه‌راسه‌ری په‌نابه‌رانی عیراقی.                                                                      
3/ نیشاندانیکی وێنه‌یی ده‌وره‌ی ڕابردووی هه‌ڵسوڕانه‌کانی فیدراسیۆن.                                          
4/پیویسته‌ فیدراسیۆن چۆن بناسری، ئاینده‌ی خه‌باتی فیدراسیۆن چۆن ببێت؟ له‌لایه‌ن جه‌مال کۆششه‌وه‌.      
5/ هه‌ڵبژاردن و په‌یامی کۆتایی سکریتری نوێی فیدراسیۆن.                                                       

ئه‌حمه‌د دوای پێشکه‌شکردنی ڕاپۆرته‌که‌ی، ده‌وره‌ی پێشووی هه‌ڵسوڕانه‌کانی فیدراسۆنی له‌چه‌ند لاوه‌ هه‌لسه‌نگاند،  ڕێکخستن، سازدانی خۆپێشاندانه‌کان بۆ به‌رگری له‌مافه‌کانی په‌نابه‌ران و داگیرکردنی گه‌وره‌ترین که‌نیسه‌ی سویسرا، په‌یوه‌ندییه‌کان و خه‌بات له‌نیو به‌ره‌ی مافی نیشتجێبوون، له‌گه‌ل په‌رله‌مه‌نتاره‌کان و حزبه‌کانیان، وه‌ له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی کاروباری په‌نابه‌ری، روو به‌میدیای سویسری وکوردی، وه‌زعی مالی وچه‌ندین لایه‌نی تر. پاشان له‌لایه‌ن به‌شداربوان ومیوانانه‌وه‌  به‌تیروته‌سه‌لی هه‌لسه‌نگینرا و چه‌ندین پێشنیاری گرنگ و به‌جێ خرانه‌ به‌ر ده‌ست بۆ کاروهه‌ڵسوڕانی داهاتوو. له‌نیو ئه‌و پێشنیارانه‌دا، به‌ڕێخستنی که‌مپینیکی ده‌ست به‌چی بۆ ئه‌و په‌نابه‌رانه‌ی ته‌وه‌ره‌یه‌کی دی له‌ کارو ئاراسته‌کانی فیدراسیۆن ، مه‌سه‌له‌ی گۆرانی هه‌لومه‌رجی دونیا و سیاسه‌تی وولاتانی ئه‌وروپا بوو، وه‌ئاسۆی خه‌باتی په‌نابه‌ران بوو که‌له‌لایه‌ن ده‌شتی جه‌ماله‌وه‌ پێشکه‌س کرا، ده‌شتی جه‌مال هه‌لومه‌رجی عیراق و کوردستانی لیکدایه‌وه‌و په‌نجه‌ی خسته‌ سه‌ر ئه‌و ئالوگۆرانه‌ی که‌ له‌حکومه‌تی مالکی، ده‌سه‌لاتی کوردی و ته‌واوی پرۆسه‌ی سیاسیدا هاتوونه‌ته‌ پێش، وه‌ گرنگی ڕۆلی فیدراسیۆنی له‌ نیو رووداوه‌کاندا دیاریکردو ئاسۆی جه‌باتی په‌نابه‌رانی بۆ مه‌یدانی جۆراجۆر راکێشا. له‌ به‌رگریکردن له‌ هه‌ڕه‌شه‌ی حکومه‌تی مالکی له‌ خه‌لکی کوردستان ،تا خه‌باتی هاوبه‌ش و یه‌کپارجه‌یی بۆ مافی په‌نابه‌ری که‌ ئیستا بوته‌ سیاسه‌تیکی هاوبه‌ش وولاتانی ئه‌وروپایی و به‌هاوکاری حکومه‌تی مالکی و حکومه‌تی هه‌ریم. وه‌ له‌لایه‌ن به‌شداربوانه‌وه‌ پرسیارو گفتوگۆی گه‌رمی ووروژاند.
نیشاندانی وینه‌ جۆراجۆره‌کانی هه‌لسوڕانه‌کانی فیدراسیۆن، له‌کانتۆنه‌ جیاوازه‌کان، له‌میدیا جۆراجۆره‌کان، له‌مانگرتنه‌کانه‌وه‌، تاکۆبوونه‌وه‌کانی سکرتاریه‌ت، له‌ خۆپیشاندانه‌کان، تا سمینارو کۆبوونه‌وه‌ له‌گه‌ل په‌نابه‌ران له‌ هایمه‌کان. له‌ هه‌مانکاتدا ووزه‌ و پشووی ده‌به‌خشی.                                                               
دوابه‌دوای ئه‌وه‌، جه‌مال کۆشش کورته‌یه‌کی ده‌رباره‌ی پرۆسه‌ی  ته‌حقیقی داواکارانی مافی په‌نابه‌ری و ئاماره‌کان و ژماره‌ی ڕه‌فزو ته‌رده‌کان و ئیقامه‌ی کاتی پێش که‌ش کرد، وه‌ به‌لگه‌کانی له‌سه‌ر نائارامی ئاسایشی کوردستان له‌سه‌ر بنچینه‌ی تازه‌ترین ڕووداوه‌کان پشتبه‌ستوو به‌ ڕاپۆرته‌ مه‌یدانیه‌کان له‌سه‌ر چاوه‌کانی ڕیکخراوه‌ جیهانیه‌کانه‌وه‌ به‌ئاماده‌بوان دا. وه‌ پاشان چووه‌ سه‌ر لایه‌نه‌ جیاوازه‌کان که‌ فیدراسیۆن وه‌ک  رابه‌ری ناره‌زایه‌تی په‌نابه‌ر له‌ به‌رامبه‌ر جۆری ئیقامه‌، جوداوازی، راسیزم و راسیزمی ڕۆژانه‌، له‌ سه‌ر ژیان له‌هایمه‌کان دا وه‌ پیویسته‌ فیدراسیۆن چ جۆره‌ پیناسه‌یه‌ک ، وه‌ چ جۆره‌ ئالته‌رناتیفیک بدات به‌په‌نابه‌رو له‌بواری خه‌باتی په‌نابه‌ران دا.                                                                                       
له‌ نیو ئاماده‌ییه‌کی به‌رزدا، سکرتاریه‌تی تازه‌ بۆ هه‌لسوڕانی داهاتوو  هه‌لبژێردران، که‌ بریتین له‌م که‌سانه‌: ئاوات عه‌لی، فه‌ره‌یدوون حه‌مه‌ره‌شید، شارا عه‌زیز، ریبوار ئه حمه‌د، ئه‌حمه‌د عه‌لی،شه‌هاب سالم، جه‌مال کۆشش، آسماعیل شیخۆ، حسام عه‌لی، مامۆستا محمد، زه‌مان، ئه‌نوه‌ر عبدآلله‌.                                  
له‌ کۆبوونه‌وه‌یه‌کی کورتی سکرتاریه‌تدا، ئه‌حمه‌د عه‌لی وه‌ک سکرتیری فیدرسیۆن سه‌راسه‌ری په‌نابه‌رانی عیراقی له‌ سویسرا هه‌ڵبژیردرایه‌وه‌.                                                                                 
کۆنفرانس به‌ وته‌یه‌کی کورتی سکرتێری هه‌ڵبژێردراوی کۆنفرانس. که‌ تیایدا بانگه‌وازی سه‌رجه‌م په‌نابه‌ران و هه‌ڵسوڕاوانیکرد له‌ پڕۆژه‌و خه‌بات له‌ گه‌ڵ فیدراسیۆندا به‌شداری چالاکانه‌بکه‌ن، وه‌ ئاماژه‌ی به‌ هه‌وڵی کردنه‌وه‌ی بنکه‌کانی فیدراسیۆن و ڕێکخستنی په‌نابه‌ران و کۆبونه‌وه‌ی گشتی شاره‌کان و پێکهێنانی هه‌یئه‌ت و نوینه‌رایه‌تی کانتۆنه‌کاندا.                                                                                             
به‌مجۆره‌ پاش 7 سه‌عات و به‌به‌شداری نزیک به‌ 50 که‌س له‌هه‌لسوڕاوان و خه‌مخۆرانی په‌نابه‌ران کۆنفره‌نسی یه‌که‌می فیدراسیۆن له‌ نیو شۆروشه‌وقدا سه‌رکه‌وتوانه‌ کۆتایی هات.                                              

بژی مافی نیشته‌جیبوون!
ماف نه‌بیت بۆ په‌نابه‌ر ،ماف بۆ ئینسان نیه‌!

سکرتاریه‌تی سه‌راسه‌ری فیدراسیۆنی په‌نابه‌رانی عیراقی له‌ سویسرا.
8.9.2008

عبدالله مەحمود

ته‌نگژه‌و ئاڵۆسكاویه‌كانی نێوان به‌غداو هه‌ولێر درێژه‌ی هه‌یه‌، پێشبینی ده‌كرێت ئه‌گه‌ر هێوربونه‌وه‌یه‌كیش به‌خۆیه‌وه‌ ببینێ هاوكات هه‌ڵگری كێشه‌و ته‌نگژه‌وئالۆسكاوی تربێت، گرفته‌ بناغه‌یه‌كه‌ چییه‌؟ بۆ به‌م شوێنه‌ گه‌یشت؟ چی ڕوویدا هاپه‌یمانه‌كانی یه‌كتر ببنه‌ ڕه‌قیبی یه‌كتر؟ سه‌رۆك كۆمار كورده‌، وه‌زیری خاریجی كورده‌، سه‌رۆكی سوپای عێراق كورده‌؟ …. كه‌چی كێشه‌و ته‌نگژه‌ له‌دژی خۆیان و بره‌و په‌یدا ئه‌كات.

وه‌ڵامدانه‌وه‌ به‌م پرسه‌ سه‌ره‌كیانه‌و خستنه‌ڕووی لۆژیكی ڕووداوه‌كان و ڕیشه‌ی ڕووداوه‌كان، ده‌توانێ كۆمه‌ك بكات به‌ ڕۆشنبوونه‌وه‌ی زۆر مه‌سه‌له‌ی بناغه‌یی تر كه‌ تا ئێستا ماسمیدیاو به‌رپرسه‌ حزبی و حكومیه‌كانی عێراق و كوردستان، و ته‌نانه‌ت میدیای به‌ناو سه‌ربه‌خۆو غه‌یره‌ حزبی و دوور له‌ده‌ستی ده‌سه‌ڵاتیش خۆیانی لێناده‌ن.

كه‌ركوك و دیاله‌و قه‌ره‌ته‌په‌، جه‌لاولاو جه‌باره‌و… كێشه‌ی بودجه‌، كێشه‌ی سنور، كێشه‌ی پێشمه‌رگه‌، كێشه‌ی فیدرالی، كێشه‌ی …… ئه‌مانه‌ ئێستا سه‌ردێری گرفته‌كانن، هه‌ندێكیان ئێستا له‌ ئارادان و هه‌ندێكی تریان سه‌ره‌یان نه‌هاتووه‌، هه‌ندێكیان قه‌دیمین و هه‌ندێكیان تازه‌ن.

بێگومان ناوچه‌ سنوریه‌كان، ناوچه‌ دابراوه‌كان و جێگا مشتومره‌كان، ئه‌و شوێنانه‌ی له‌ باری میژوویه‌وه‌ كێشه‌یان له‌سه‌ر هه‌یه‌، كه‌ركوك، دیاله‌، قه‌ره‌ته‌په‌، خانه‌قین، جه‌له‌ولا، زۆرشوێنی تری وه‌كو شه‌نگار، مه‌نده‌لی … ڕاسته‌ ئه‌مانه‌ هه‌موو جێگای مشتومڕو كێشه‌ن. هاوكات زۆر كێشه‌ی تر وه‌كو بودجه‌و پێشمه‌رگه‌، سنور، خودی فدرالی، داهاتی سامانه‌ سروشتییه‌كان، په‌یوه‌ندی حكومه‌تی هه‌رێم و به‌غدا، ئه‌مان هه‌مویان كێشه‌ی واقعین، به‌ڵام هیچ كام له‌وانه‌ گرفتی بناغه‌یی نین، مه‌بنای كێشه‌ی سه‌ره‌كی نێوان هه‌ولێرو به‌غدا نین، به‌ڵكه‌ ئه‌مانه‌ ئاكام و ده‌رئه‌نجامی گرفتێكی ڕیشه‌یی ترو بناغه‌یترن.

كێشه‌ی سه‌ره‌كی كه‌ ئێستا له‌ ئارادایه‌، كێشه‌و به‌یه‌كدادانی دوو بزوتنه‌وه‌ی سیاسی یه‌. كێشه‌ی نێوان ناسیونالیزمی عه‌ره‌ب ” به‌سونی و شیعه‌” وه‌، له‌گه‌ڵ بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی كورده‌. له‌ چوارچێوه‌ی به‌یه‌كدادان و كێشمه‌كێشی ئه‌م دوو بزوتنه‌وه‌یه‌دا، ئه‌م گرفتانه‌ هاتونه‌ته‌ ئاراوه‌ و دروستبوون. هه‌میشه‌ دیاله‌و قه‌ره‌ته‌په‌، كه‌ركوك و خانه‌قین، كێشه‌ی كۆمه‌ڵگای عێراق نه‌بوون، ئه‌م كێشانه‌ ده‌رهاویشته‌ی شه‌ڕ و پێكدادانی توندوتیژی ئه‌م دوو بزوتنه‌وه‌یه‌ بوون له‌ مێژوویه‌كی دورودریژدا كه‌ ڕیشه‌كه‌ی ده‌گه‌رێته‌وه‌ بۆ پێكهاتنی ده‌وڵه‌تی عێراق له‌سه‌ربنه‌مای قه‌ومیه‌تی عه‌ره‌بی. ئه‌م مه‌بنایه‌ مۆی هه‌ڵاواردنی دا له‌ ناوچه‌وانی خه‌ڵكی عێراق. مێژووی به‌یه‌كدادانی ئه‌م دوو بزوتنه‌وه‌یه‌ له‌درێژه‌ی خۆیدا سیاسه‌تی پاكتاوته‌كردنی له‌لایه‌ن به‌عسه‌وه‌ كرده‌ حاله‌تێكی نه‌خوازراو زوڵمی قه‌ومی له‌سه‌رخه‌لكی كوردستان كرده‌ واقعیه‌تێك و پاشانیش دڕنده‌یی ڕژێمی به‌عس كێشه‌ی زوڵم و بێمافی خه‌لكی كوردستانی توندكرده‌وه‌و له‌سه‌ر ئه‌م بنه‌مایه‌ش بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی قه‌ومی كورد، پێی گرتووه‌و ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ی له‌ پیناو ئامانجه‌كانی خۆیدا به‌ده‌سته‌وه‌ گرتووه‌.  

به‌دوای ڕوخانی ڕژێمی به‌عسدا، ئه‌م دوو بزوتنه‌وه‌یه‌ بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی عه‌ره‌بی له‌گه‌ڵ بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی كورد، جێگاو ڕێگایان گۆڕا. بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی كورد له‌ بۆشایی و شكستی بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی عه‌ره‌بیدا كه‌ له‌ده‌سه‌ڵاتخرا، وه‌ به‌مه‌وقعیه‌تێكی سیاسی كه‌ له‌ئاكامی جه‌نگی یه‌كه‌می كه‌نداو له‌ كوردستان بۆی پێكهاتبوو وه‌ده‌سه‌ڵاتی پێبرابوو، ئه‌م مه‌وقعیه‌ته‌ وای كرد كه‌ ڕه‌وت و لایه‌نه‌ سیاسیه‌كانی عێراق، بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی و دینی شیعه‌و بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی عه‌ره‌بی سونه‌، له‌ هه‌لومه‌رجی دوای كه‌وتنی به‌عسدا، ئاشتبونه‌وه‌یه‌كی كاتی قبوڵ بكه‌ن له‌گه‌ڵ ناسیونالیزمی كوردو ئاگربه‌سێكیان له‌ ژێرناوی هاوپه‌یمانیه‌تیدا، ڕاگه‌یاند.

ئێستا ئه‌م ئاشتبونه‌وه‌و له‌ڕاستیدا ئاگربه‌سته‌، توشی كێشه‌هاتووه‌، قڵشتی تێكه‌وتووه‌، هۆكاره‌كه‌یشی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئه‌مریكا له‌ پرۆسه‌ پێكهێنانه‌وه‌ی حكومه‌تی عێراقدا ناكام ماوه‌ته‌وه‌و به‌و مانایه‌ش پرۆسه‌ی فیدارلیزه‌كردنی عێراق توشی بنبه‌ست بووه‌.

تێكچونی ئه‌م هاوكێشانه‌و تێكچوونی باڵانسی هێزه‌كان له‌ عێراقدا، بۆته‌ مایه‌ی سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ی كێشه‌ قه‌دیمه‌ییه‌كان، ئه‌و كێشانه‌ی له‌ بنه‌ره‌تدا میراتی، ده‌سه‌ڵاتی بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی به‌عس و بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی كورد بووه‌و ئه‌وان له‌ چواچێوه‌ی كێشمه‌كێشی خۆیاندا خوڵقاندویانه‌.

به‌ڵام خودی كێشمه‌كێشه‌كه‌، بۆ هێزه‌كانی ئێستا، كێشه‌ی دیاله‌و قه‌ره‌ته‌په‌و كه‌ركوك و خانه‌قین، نییه‌. به‌ڵكه‌ ئه‌مانه‌ ده‌روازه‌یه‌كن بۆ كێشمه‌كێشێكی فراوانتر.  كێشه‌ی بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیزمی عه‌ره‌به‌ به‌ دینی و سونییه‌وه‌ له‌گه‌ڵ بزوتنه‌وه‌ی قه‌ومی كورد كه‌ ئێستا یه‌كێتی و پارتی هێزی سه‌ره‌كی ئه‌م بزوتنه‌وه‌یه‌ن.

بزوتنه‌وه‌ی قه‌ومی كورد خوازیاری به‌شداربوونه‌ له‌ ده‌سه‌ڵاتی مه‌كه‌زیدا به‌مه‌به‌ستی درێژه‌دان به‌ده‌سه‌ڵاتی نزیك به‌دوو ده‌هه‌ی خۆیان له‌كوردستان، و بزوتنه‌وه‌ی قه‌ومی و دینی عه‌ره‌بیش له‌ژێرناوی یه‌كپارچه‌یی و عه‌زه‌مه‌ت ته‌ڵه‌بی قه‌ومی عه‌ره‌بی و ئیسلامیدا، خوازیاری گێڕانه‌وه‌ی كوردستانه‌ بۆ ژێرسایه‌ی ده‌سه‌ڵاتی مه‌ركه‌زی. ئه‌مه‌ مه‌بنای واقعی كێشمه‌كێشه‌كانی ئێستاو ئایننده‌یه‌.

به‌ڵام پێچانه‌وه‌ی ئه‌م فایله‌، پێچانه‌وه‌ی واقعیه‌تی ده‌سه‌ڵاتدارێتی بزوتنه‌وه‌ی قه‌ومی كوردو ده‌سه‌ڵاتی یه‌كێتی و پارتی و كه‌ نزیك به‌دوو ده‌هه‌یه‌ له‌كوردستان درێژه‌ی هه‌یه‌، خه‌لق ساعه‌ نییه‌. هه‌ڵكوتانه‌ سه‌ر هه‌رێمی كوردستان و گێرانه‌وه‌ی كوردستان به‌ زۆری هێز بۆ ناوقه‌ڵه‌مڕه‌وی ده‌سه‌ڵاتی مه‌ركه‌زیدا به‌هه‌مان شێوه‌ كارێكی ساده‌‌و ئاسان نییه‌. بۆیه‌ به‌ ئاقاری گێڕانه‌وه‌ی كوردستان بۆ ناو قه‌ڵه‌مڕه‌وی ده‌سه‌ڵاتی مه‌ركه‌زیدا ده‌بێ له‌ شوێنێكه‌وه‌ ده‌ست پێبكرێت، له‌وچوارچێوه‌یه‌دا كێشه‌ی كه‌ركوك و ناوچه‌ جێناكۆك و سنوریه‌كان ده‌كرێنه‌ ده‌سپێكی ئه‌م كێشمه‌كێشه‌. به‌هه‌رئه‌ندازه‌ ده‌سه‌ڵاتی مه‌ركه‌ز به‌هێزتر ببێت و پشتی ڕاستتر بكاته‌وه‌، هێزی خۆی زیاتر نیشان ئه‌دات و مماره‌سه‌ی ده‌سه‌ڵاتدارتی خۆی له‌ عێراقدا ده‌كات.

بۆ بزوتنه‌وه‌ی قه‌ومی كوردیش به‌دیاریكراوی بۆ یه‌كێتی و پارتی، كه‌ له‌ لایه‌كه‌وه‌ ڕوبه‌ڕووی ناڕه‌زایه‌تی جه‌ماوه‌ری خه‌ڵكی كوردستانن، ‌و له‌ لایه‌كی تریشه‌وه‌ له‌ ماوه‌ی كه‌وتنی به‌عسه‌وه‌ تائێستا نه‌یانتوانیووه‌ زامنی به‌شداربوونی خۆیان له‌ده‌سه‌ڵاتی مه‌ركه‌زیدا زامن بكه‌ن، بۆیه‌ لاوازتر و سازشكارانه‌تر ڕوبه‌ڕووی ڕِوداوو ته‌نگژه‌كان ده‌بنه‌وه‌. تا هاتوشه‌ جێگاو ڕیگایان له‌ مه‌ركه‌زدا به‌ره‌و لاوازی براوه‌.

  دڵخۆشكردن به‌وه‌ی سه‌رۆك كۆمار كورده‌، وه‌زیری خاریجی و كورده‌، چه‌ندین كوسی په‌رله‌مانیان!! هه‌یه‌، ناتوانێ ئه‌م ڕاستییه‌ بشارێته‌وه‌ كه‌ ناسیونالیزمی عه‌ره‌ب به‌پشتیوانی ئیقلیمی ته‌جروبه‌یه‌كی دورو درێژی ده‌سه‌ڵاتدارێتی و ڕه‌وتگه‌له‌ قه‌ومی و شیعیه‌كان به‌هاوپشتی ڕژێمی جمهوری ئیسلامی، له‌ تواناو هێزی گه‌وره‌تر به‌هره‌مه‌ندترن و له‌وڵاتێكیشدا كه‌ زۆری هێز بریار بدات، بوونی په‌رله‌مان و پۆستی جۆراوجۆری حكومی و ئیداری بۆ پێكهاته‌كان جگه‌ له‌ كارتۆن بوونی، ته‌نها ده‌توانێ به‌ پشتیوانی هێز مه‌وقعیه‌ت و قه‌ڵه‌مره‌وی ده‌سه‌ڵات و توانایی نفوزی خۆی دیاریبكات، نه‌ك به‌دیبلۆماسیه‌ت و كڕوزانه‌وه‌. 

بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی كورد به‌پێی ماهیه‌تی خۆی، له‌كاتێكدا له‌ناوخۆی كوردستان نه‌یتوانیوه‌ سیمایه‌كی دیموكراسی و ئازادیخوازی نیشانبدات و نه‌یتوانیوه‌ له‌ ئاست خواست و پێداویستیه‌كانی ژیان و گوزه‌رانی خه‌ڵكیدا بێت و نه‌یتوانیوه‌ ڕێز له‌ پێكهاته‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كانی وه‌كو عه‌ره‌ب و تورك و ئاشوری و كلدان بگرێت و له‌كوردستان … وای كردووه‌ چ له‌ناوخۆیدا “سه‌رباری بانگه‌شه‌كانی” متمانه‌ له‌ده‌ست بدات، ڕوو به‌ڕای گشتی و ڕه‌سمی دنیای ده‌ره‌وه‌ش نه‌یتوانیووه‌ پشتیوانیه‌كی زامنكراوی نێوه‌ده‌وڵه‌تی به‌ ته‌عوداتی سیاسی یه‌وه‌، به‌ده‌ست بهێنێت.

ئه‌مه‌ ئه‌و مۆته‌كه‌یه‌یه‌ كه‌ یه‌خه‌ی ده‌سه‌ڵاتی كوردی و گشت بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی كوردی گرتووه‌. ئه‌وه‌ی كه‌ هێڵی شین له‌ لایه‌ن هاوپه‌یمانیه‌كانیه‌وه‌ بۆ هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ ده‌ده‌نرێت، و ڕاوه‌دوده‌نرێن. ئه‌وه‌ كه‌ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ حسابێكی بۆناكرێت و ئه‌وه‌ كه‌ به‌رپرسی سوپای عێراقی كورد، جێی پرس پێكردنیش نییه‌. تا ده‌گات به‌وه‌ی مالكی له‌ پاڵ دانانه‌وه‌ی خه‌ته‌ شینه‌كه‌” هێلی 36″ كه‌ هاوپه‌یمانه‌كان له‌ژێر ناوی پاراستنی خه‌ڵكی كوردستان له‌ ده‌سه‌ڵاتی به‌عس داینا، باسی ئه‌وه‌ بكات كه‌ بودجه‌ی هه‌رێم زیاد له‌ بودجه‌ی ڕاسته‌قینه‌یه‌و…هتد، واته‌ ڕاگه‌یاندنی كۆتایهێنان به‌ هاوپه‌یمانیه‌تیه‌كانی پێشوو. واته‌ كۆتایهێنان به‌ ڕێكه‌وتننامه‌كان. واته‌ پێناسه‌كردنه‌وه‌ی جێگاوڕێگای هێزه‌كان و مه‌وقعیه‌تی ده‌سه‌ڵاتیان، واته‌ ده‌ستپێكردنی فازێكی تر له‌ به‌ره‌و پێشه‌وه‌بردنی گه‌مه‌ سیاسیه‌كان له‌ عێراقدا.

ده‌ستپێكردنی ته‌جاوه‌زه‌كان، به‌زاندنی هێڵه‌ سوره‌كان، پشتكردن له‌ بریاری 140 و هێنانه‌وه‌ی ده‌یان هه‌زار كه‌س له‌ فه‌رمانده‌ و كادرانی عه‌سكه‌ری سیاسی و به‌عس بۆناوسوپا، هێنانی سوپا بۆناوچه‌ جێناكۆكه‌كان و ده‌ركردنی هێزی پێشمه‌رگه‌ی لێیان، هێنانی یاسای 24 و،….. ئه‌مانه‌ سه‌ره‌تای خۆنواندنی بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی عه‌ره‌ب وئیسلامی شیعی عێراقه‌. دوای تێكچوونی هاوپه‌یمانیه‌تیه‌كانه‌ و سه‌ره‌تای ده‌وره‌یه‌كی نوێیه‌. ئه‌م ده‌وره‌ تازه‌یه‌ زۆر هه‌ڵچون و داچون و ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ری به‌یه‌كدادانی چه‌كداری لێره‌و له‌وێ و ڕێكه‌وتنه‌وه‌و تێكچونه‌وه‌ به‌خۆیه‌وه‌ ده‌بینێ، به‌ڵام سه‌رئه‌نجام هه‌وڵی بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی عه‌ره‌ب و ئیسلامی عێراقه‌، بۆ ملكه‌چ پێكردنی ده‌سه‌ڵاتی ناسیونالیستی كورد به‌ عێراقی عه‌ره‌بی و كورتكردنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتدارێتیه‌تی به‌سه‌ركوردستان و كۆتاییی هێنانه‌ به‌ هه‌راوهۆریای هه‌رێمی فیدارڵی!! كوردستان و هه‌وڵێكه‌ بۆ گێرانه‌وه‌ی قه‌ڵه‌مڕه‌وی ده‌سه‌ڵاتی مه‌كه‌زی به‌سه‌ر كوردستاندا.

بۆ یه‌كێتی و پارتیش خستنه‌گه‌ڕی هه‌وڵه‌كانیه‌تی بۆ هێشتنه‌وه‌ی سه‌همی ده‌سه‌ڵات له‌ مه‌ركه‌ز له‌ پێناو درێژه‌دان به‌ده‌سه‌ڵاتدارێتی به‌سه‌ر هه‌رێمی كوردستاندا.

به‌ده‌سته‌وه‌گرتنی كه‌ركوك، خانه‌قین و قه‌ره‌ته‌په‌و جه‌له‌ولاو….. ئه‌و كارتانه‌ن له‌ دڵی ئه‌و كێشمه‌كێشه‌دا. هیچ درۆیه‌ك له‌ودرۆیه‌ گه‌وره‌تر نییه‌ كه‌ چ یه‌كێتی و پارتی و چ بزوتنه‌وه‌ی قه‌ومی و ئیسلامی عه‌ره‌بی ده‌یكه‌ن، سه‌باره‌ت به‌ دڵسۆزیان بۆ كه‌ركوك و ئه‌م ناوچانه‌ی تر. كه‌س ده‌ستی یه‌كێتی و پارتی نه‌گرت له‌ كه‌ركوك و ناوچه‌ جێناكۆكه‌كانی تردا، خزمه‌تگوزاری بكات. ئازادی سیاسی رێزلێبگرێت، سیماو كارنامه‌كانی به‌عس تور بدات. ڕێز له‌ دانیشتوانه‌كه‌ی بگرێت بێگویدان ناسنامه‌ی قه‌ومی و دینیان، و برینه‌كانی پێشووی ده‌ستی به‌عس سارێژ بكات.

هه‌روه‌ها كه‌س ده‌ستی حكومه‌ته‌كه‌ی مالكی و ناسیونالیسته‌ عه‌ره‌بی و ئیسلامیه‌كانی نه‌گرت، بێن و ئاوڕێك له‌وه‌زعی وێرانكاری كه‌ركوك بده‌نه‌وه‌، ژیان و ئاوه‌دانی و خزمه‌تی پێشكه‌ش بكه‌ن، ئه‌مه‌ له‌كاتێكدایه‌و كه‌ به‌ملیونان دۆلار له‌به‌رده‌ستی هه‌ردوولادا بووه‌.

ڕاستی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ كه‌ركوك و ته‌واوی ناوچه‌ جێناكۆك و سنوریه‌كان، قوربانی سیاسه‌تی نائینسانی و دژی ئازادی هه‌ردوو به‌ره‌ی كێشمه‌كێشه‌كانی ئێستان، و بۆیه‌ هیچ چاوه‌روانییه‌ك نه‌ك نییه‌ بۆئه‌وه‌ی ئه‌م دوو بزوتنه‌وه‌یه‌ كێشه‌ی ئه‌م شوێن و ناوچانه‌ به‌قازانجی خه‌ڵكدا چاره‌سه‌ربكه‌ن، به‌ڵكه‌ ئه‌مانه‌ به‌و كارنامه‌و مێژووه‌ی هه‌یانه‌و به‌و په‌یام وسیاسه‌تانه‌ی به‌ده‌ستیانه‌وه‌ گرتووه‌، سه‌رچاوه‌ی به‌ قوربانی كردنی خه‌ڵكی ئه‌م ناوچانه‌و كوردستانن له‌ كێشمه‌كێشی خۆیاندا و بۆ ئامانجی تر.

به‌ڵام نابێ ئه‌وه‌مان له‌بیر بچێت ئه‌م كێشمه‌كێشه‌ بۆ ئه‌و ئامانجانه‌ی كه‌ بزوتنه‌وه‌ قه‌ومی ئیسلامی و عه‌ره‌بی بزوتنه‌وه‌ی قه‌ومی كورد له‌گه‌ڵ یه‌كتری هه‌یانه‌، مه‌ترسییه‌كی گه‌وره‌یه‌ بۆ سه‌ر خه‌ڵكی عێراق و كوردستان، بۆسه‌ر خه‌ڵكێك كه‌ هیچ قازانج و به‌ژه‌وه‌ندیه‌كیان له‌گه‌ڵ ئاسۆ ئامانجی ئه‌م بزوتنه‌وانه‌و سیاسه‌ت و ڕێگاچاره‌كانیان نییه‌.

هه‌وڵی بزوتنه‌وه‌ی قه‌ومی عه‌ره‌بی و ئیسلامی بۆ گێڕانه‌وه‌ی كوردستان بۆ ژێر قه‌ڵه‌مڕه‌وی ده‌سه‌ڵاتی خۆیان، به‌مانای داسه‌پاندنه‌وه‌ی زوڵمی قه‌ومی و دینی به‌سه‌ر خه‌ڵكی كوردستان و مۆری پله‌ دوودانه‌وه‌یه‌ له‌ ناوچه‌وانی دانیشتوانه‌كه‌ی و ده‌سپێكردنه‌وه‌ی شه‌ڕو كێشمه‌كێشه‌.

هه‌وڵی بزوتنه‌وه‌ی قه‌ومی كوردیش بۆ به‌شداری له‌ده‌سه‌ڵاتی مه‌ركه‌زیداو درێژه‌دانی به‌ده‌سه‌ڵاتدارێتی ئێستای له‌ كوردستاندا، به‌مانای درێژه‌كێشانی ئه‌م وه‌زعیه‌ته‌ پڕگێژاو بێمافی و بێ خزمه‌تگوزاری و سه‌ركوتی ئازادی و بێمافی فه‌ردی و مه‌ده‌نی و پێشێلكردنی ئیراده‌ی سیاسی خه‌ڵكی كوردستان له‌ دیاریكردنی چاره‌نووسی خۆیه‌تی به‌ده‌ستی خۆی و سه‌رئه‌نجامیش دوباره‌ ته‌سلیمكردنه‌وه‌ی خه‌ڵكی كوردستانه‌ به‌ شێوه‌ی ئاشتی به‌ ده‌سه‌ڵاتی مه‌ركه‌زیه‌وه‌، به‌ڵام به‌ به‌شداری و ڕه‌زامه‌ندی بزوتنه‌وه‌ی قه‌ومی كورد خۆی. یه‌كێتی و پارتی 5 ساڵه‌ خه‌رێكی ئه‌م گه‌مه‌یه‌ن كه‌چی ئه‌مه‌یان لێقبوڵنه‌كراو ئێستا به‌زۆر ئه‌یانه‌وێ ملكه‌چیان بكه‌ن.

له‌و نێوه‌دا هه‌ڕه‌شه‌كه‌ له‌سه‌ر خه‌ڵكی كوردستانه‌ و ئایننده‌ سیاسییه‌كه‌یه‌تی.

خه‌ڵكی كوردستان به‌ خوێن و ئێسك و پروسكه‌وه‌ ده‌سه‌ڵاتی ناسیونالیستی عه‌ره‌بییان تاقی كردۆته‌وه‌، هاوكات نزیك به‌ دووده‌هه‌یه‌ زیاتر له‌نیو ئه‌وه‌نده‌ی ده‌سه‌ڵاتی بزوتنه‌وه‌ی قه‌ومی كورد” یه‌كێتی و پارتی”یان تاقیكردۆته‌وه‌. هه‌ردوو ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌ جگه‌ له‌ موسیبه‌ت و كوێره‌وه‌ری، جگه‌ له‌سه‌ركوتی سیاسی و ڕۆژنامه‌گه‌ری و بێمافی، جگه‌ له‌ ژێرپێخستنی سه‌ره‌تایییترین مافه‌ فه‌ردی و مه‌ده‌نییه‌كان، كوشتاری ژنان و تیرۆر و… هیچ خێرو به‌ره‌كه‌تێكی نه‌بینیووه‌. ئێستا كه‌ ئه‌م ته‌نگژه‌و ئاڵۆسكاویانه‌ سه‌ریان به‌رزكردۆته‌وه‌، چاره‌نوسی خه‌ڵكی كوردستان هه‌ر به‌ده‌ستی ئه‌م هێزو بزوتنه‌وه‌ كۆنه‌په‌رست و دژی ئازادیانه‌ نییه‌، ڕێگایه‌كی تر، ڕیگایه‌ك كه‌ خه‌ڵكی كوردستان به‌ خۆجیاكردنه‌وه‌یان له‌ ئاسۆ ئامانجی بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی كورد، وه‌ڕێخستنی بزوتنه‌وه‌یه‌كی گه‌وره‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی بۆ جیاكردنه‌وه‌ی كوردستان له‌ عێراق و پێكهێنانی وڵاتێكی سه‌ربه‌خۆی سكولارو غه‌یره‌ قه‌ومی ڕێگاچاره‌یه‌كی تره‌. ڕێگا چاره‌یه‌كه‌ به‌ جێبه‌جێ بوونی ده‌توانێ بۆهه‌میشه‌ ده‌سه‌ڵاتی زۆرو بێمافی قه‌ومی‌و پله‌ دوویی و كێشمه‌كێشی بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی كوردو عه‌ره‌ب كۆتایی پێبهێنێت.

خه‌ڵكی ناڕازی كوردستان له‌ ده‌سه‌ڵاتی قه‌ومی و ئیسلامی عێراق و، له‌ده‌سه‌ڵاتی یه‌كێتی و پارتی، كه‌ هه‌موو ڕۆژێك له‌ كوردستان به‌به‌رچاوی خۆمان ئه‌یبینین، هێزێكی گه‌وره‌و به‌رینه‌. هێزێكه‌ به‌دژی گه‌نده‌ڵی و دزی و به‌دژی پێشلكردنی ئازادی و تیرۆرو قه‌سابیكردنی ژنان، به‌دژی بێمافی لاوان، بۆ خواستی خزمه‌تگوزاری و ئاسوده‌یی و ئازادی، بۆ چاره‌سه‌ری كارسازی كێشه‌ی خه‌ڵكی كوردستان له‌ مه‌یداندایه‌. خواستی جیابوونه‌وه‌ی كوردستان ئاره‌زویانه‌و له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانی ڕابردوودا نیشانیاندا كه‌ 98% خوازیاری سه‌ربه‌خۆین، ئه‌م هێزه‌ و ئه‌م جه‌ماوه‌ره‌ هێزی واقعییه‌ بۆ جیاكردنه‌وه‌ی كوردستان و پێكهێنانی وڵاتێكی سه‌ربه‌خۆ، هه‌ر خه‌ڵكێكی ئاوا كه‌ خوازیاری ئازادی و سه‌ربه‌خۆییه‌ ده‌توانێ كێشه‌ هه‌ڵپه‌سێردراوه‌كانی داهاتووش به‌ شێوه‌یه‌كی شیاو به‌چاره‌سه‌ر بگه‌یه‌نێ.

خه‌ڵكی كوردستان، نابێ فریوی درۆو به‌ڵێن و سیاسه‌ت و بانگه‌شه‌كانی یه‌كێتی و پارتی بخۆن و ببنه‌ به‌شێك له‌ هێزو قوربانی ئه‌وان. ئه‌گه‌ر بڕیاره‌ قوربانی بدرێت، ئه‌گه‌ر بڕیاره‌ ڕێگای سه‌خت و پڕكێشه‌ تێپه‌ڕێنرێ، ئه‌گه‌ر بڕیاره‌ وه‌ستانه‌وه‌ به‌ڕووی سیاسه‌تی ده‌وڵه‌تی مه‌ركه‌زی و وڵاته‌ ئیقلیمه‌یه‌كان و ده‌ستێوه‌ردانیان له‌ كوردستان بكرێت، ده‌بێ ئه‌م قوربانیه‌ بۆ جیاكردنه‌وه‌ی كوردستان بێت. ده‌بێ  بۆسه‌ربه‌خۆی بێت. دنیای شارستانی ئه‌م سه‌رده‌مه‌ به‌ بینینی هێزێكی ئازادیخوازو پێشڕه‌و بۆ سه‌ربه‌خۆی، پشتیوانی بێدریغی خۆیان ڕاده‌گه‌یه‌نن. هه‌رئه‌مه‌شه‌ ده‌توانێ ده‌ستی ده‌وڵه‌تی مه‌ركه‌زی و وڵاتانی ناوچه‌كه‌ كورت بكاته‌وه‌ له‌ ملهوری نواندن .

ئه‌گه‌ر بڕیاربێت خۆپیشاندان بكه‌ین، ئه‌گه‌ر بڕیاربێت چه‌ك هه‌ڵگرین، كه‌ بڕیار بێت هه‌موو شێوه‌كانی خه‌باتێكی ئازادیخوازانه‌ بگرینه‌ به‌ر، كه‌ هه‌موویان بۆ ئێمه‌ خه‌ڵكی كوردستان پێویستن، ئه‌وا ده‌بێ له‌ پێش هه‌موو شتێكه‌وه‌ له‌ پێناو جیابونه‌وه‌ی كوردستان و پێكهێنانی وڵاتێكی سه‌ربه‌خۆ بێت.

وڵاتێكی سه‌ربه‌خۆی پێشكه‌وتنخواز كه‌ ئینسان تیایدا ئازاده‌و پێداویستیه‌كانی ئینسانه‌كان تیادا دابین و كه‌ كار تیادا ئاوه‌ڵایه‌، كه‌ مافه‌ فه‌ردی و مه‌ده‌نییه‌كان ڕێزیان لێده‌گیرێ. كه‌ هه‌مووان مافی هاوڵاتی بوونی یه‌كسانیان بۆ پارێزراوه‌. ده‌توانێ گه‌وره‌ترین كۆمه‌ك بكات به‌ چاره‌سه‌ری ئه‌و ناوچانه‌ی كێشه‌و ناكۆكی له‌سه‌ره‌. خه‌ڵكی كوردستان پێویسته‌ له‌ ڕاستای جیابونه‌وه‌ی كوردستان و پێكهێنانی وڵاتێكی سه‌ربه‌خۆدا، ڕێگای جیابونه‌وه‌ی یه‌كجاری له‌ئاسۆو ئامانجه‌كانی بزوتنه‌وه‌ی ناسیونالیستی كورد بگرنه‌ به‌ر، كه‌ له‌سایه‌یاندا دوو ده‌هه‌یه‌ برسین، بێكارن، بیمافن، بئ ئاوو كاره‌باو خزمه‌تگوزارین، بی ئازادین، ئاینده‌ی سیاسیشی كراوه‌ته‌ كارتی سات و سه‌ودا، له‌گه‌ڵ ڕژێمه‌ چنگ به‌خوێنه‌كان و هێزه‌ تاسه‌رمۆخ دژه‌ ئازادی و ئینسانیه‌كان. 

نورى بەشير

ڕۆژی 8/17 نوری به‌شیر له‌سه‌ر هه‌لومه‌رجی ئێستای کوردستان، ئاوا ‌باسی کرد، هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاکان و مه‌سه‌له‌ی کێشه‌ی ئێستا له‌سه‌ر ناوچه‌کانی دیاله‌ و خانه‌قین و قه‌ره‌ته‌په‌و ناردنی هێزی سه‌ربازی ده‌وڵه‌تی مه‌رکه‌زی بۆ ئه‌وناچانه‌و هه‌تا کێشه‌کانی ئه‌م دواییه‌ی که‌رکوک و دروستبونی ته‌شه‌نوج له‌ناو قه‌ومیاته‌کانی که‌رکوکدا و ماده‌ی 24،  سایه‌ی کردووه‌ به‌سه‌ر کۆمه‌ڵگادا  چ له‌ئاستی عێراق و چ له‌سه‌ر ئاستی کوردستاندا، وه‌ ئه‌و هه‌لومه‌رجه‌ له‌لایه‌ن ته‌حالفی کوردستانی و سه‌رانی ئه‌حزابی ناسیونالیستی کورده‌وه‌ خه‌ریکه‌ به‌هه‌موو شتێک داده‌نرێت و راستیه‌کانی پشتی ئه‌م هه‌لومه‌رجه‌ له‌خه‌ڵک ده‌شارێته‌وه‌، واته‌ وه‌ک پیشه‌ی هه‌میشه‌ییان هه‌م ڕاستیه‌کان له‌خه‌ڵک ده‌شارنه‌وه هه‌م خۆڵ ده‌که‌نه‌ چاوی خه‌ڵکه‌وه‌.
تا به‌که‌رکوک ده‌گات به‌شێکی مه‌سه‌له‌که‌یه‌ به‌ڵام هه‌مووی نا، هه‌موو کات که‌رکوک ده‌توانێ ببێته‌ کێشه‌یه‌کی گه‌وره‌و وه‌زعه‌که‌ بته‌قێنێته‌وه‌، به‌ڵام هه‌موو کێشه‌ی ئێستا نیه‌… ڕاستیه‌کانی پشتی هه‌لومه‌رجی ئێستا که‌ ناسیونالیستی کورد له‌خه‌ڵکی ده‌شارنه‌وه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ته‌حاله‌فێک که‌له‌گه‌ڵ باڵی شیعه‌ هه‌یانبووه‌، گۆڕانی به‌سه‌ر هاتوه‌و نایانه‌وێ به‌خه‌ڵک بڵێن هاوپه‌یمانه‌کانمان پشتیان تێ کردووین، نایانه‌وێ به‌خه‌ڵک بڵین که‌ ته‌وافقێک که‌حکومه‌تی عه‌ره‌بی ئیسلامی عێراقیان له‌سه‌ر پێکهێناوه‌  گۆڕانی به‌سه‌ر هاتوه‌و پڕۆژه‌ی فدرالیزمه‌که‌یان که‌ته‌پڵیان بۆ ده‌کوتی شکستی خواردووه‌، نایانه‌وێ به‌خه‌ڵکی کوردستان بڵێن هه‌لومه‌رجێکی ڕه‌ش که‌بۆ خه‌ڵک له‌عێراقدا له‌لایه‌ن ئه‌مریکاوه‌ به‌وجود هاتوه‌ له‌ژێرناوی هێنانی دیموکراسی بۆ خه‌ڵکی عێراق، خودی ئه‌مریکا شکستی سیاسی و سه‌ربازی خواردوه‌و ئێستا ئه‌مریکا بوه‌ته‌ دیوارێکی ڕوخاو بۆ ئه‌مان پشتیان پێوه‌ داوه‌، مه‌وقعیه‌تی ئه‌مانی لاوازکردووه‌، هه‌روه‌ها ده‌وڵه‌تی مه‌رکه‌زی به‌ره‌و جێگیربوون ده‌چێت و ناسیونالیزمی عه‌ره‌ب به‌ره‌و به‌هێزی ده‌ڕوات و هه‌ریه‌که‌ له‌ باڵه‌کانی سونه‌و شیعه‌ گۆڕانی به‌سه‌ر هاتوه‌و لێکنزیکبونه‌وه‌ی زیاتر له‌سه‌ر ئه‌ساسی یه‌کپارچه‌یی خاکی عێراق و له‌سه‌ر عیراقی بوون و عه‌ره‌بی بونی که‌رکوک نزیکده‌بنه‌وه‌، که‌ جه‌عفه‌ری به‌ئاشکرا له‌سه‌ر عێراقی بونی که‌رکوک قسه‌ی کردوه‌و هه‌روه‌ها بڕیاری 22/7 له‌په‌رله‌مانی عیرقدا به‌بێ ته‌حالفی کوردی راستی ئه‌و گۆرانکاریانه‌و پاشه‌کشه‌ له‌بریارو قسه‌یه‌ک به‌ته‌وافق له‌سه‌ر ماده‌ی 140 و کورکوک و هه‌ندێ مسائیلی تر له‌کوردستاندا کردویانه‌… ئه‌مانه‌ حکومه‌تی مه‌رکه‌زی به‌ره‌و جێگیربوون و یه‌کده‌ستبوون و بون به‌خاوه‌نی هێزی سه‌ربازی یه‌کده‌ست ده‌بات و، وه‌ده‌ستی ده‌وڵه‌تی مه‌رکه‌زی ئاوه‌ڵا ده‌کات بۆ جێکه‌وتنی ده‌سه‌ڵاتێکی قه‌ومی عه‌ره‌بی و پارێزگاری له‌وه‌حده‌تی ئه‌رازی عێراق و هێزناردن بۆ ناوچه‌کانی کوردستان، هه‌روه‌ها لێسه‌ندنه‌وه‌ی مه‌وقعیه‌تێک که‌‌ته‌حالفی کوردستانی هه‌یبووه‌، به‌دوای روخانی ڕژێمی به‌عس و ته‌‌وافقێک که‌له‌سه‌ر ماده‌ی 140 و فدراڵیزم به‌وجود هات، ئیتر ئه‌و معاده‌لاتانه‌ گۆراوه‌و ته‌وازنی هێز به‌قازانی ناسیونالیزمی عه‌ره‌بی چۆته‌ سه‌ره‌وه‌، چ مه‌عاده‌لاتی هێزی ئه‌مریکا له‌عێراق و ده‌خاله‌تی زیاتری تورکیا وه‌ک لانگری ئه‌مریکاو جێگاو ڕێگایه‌کی به‌رچاوی ئێران له‌عێراقداو وه‌ستانه‌وه‌ له‌به‌رامبه‌ر ئه‌مریکا، هه‌مووی به‌قازانچی ده‌وڵه‌تی مه‌رکه‌زی و له‌ده‌ستدان و چونه‌دواوه‌ی ته‌حالفی کوردستانی ته‌واو ده‌بێت…
بێگومان ئه‌و هه‌لومه‌رجه‌ش بۆ ناسیونالیزمی کوردو حزبه‌کانی له‌ده‌ستدانی کورسی و مه‌وقعیه‌تیان و که‌مبوونه‌وه‌و زه‌ره‌رێکی مادی گه‌وره‌یه‌، به‌ڵام بۆ خه‌ڵکی کوردستان چاره‌ ڕه‌شی و له‌سه‌ر خۆێن و چاره‌نوسیان ته‌واو ده‌بێت… هه‌ر له‌سه‌ر ئه‌م ڕاستیانه‌ی که‌وتمان و سه‌رانی ناسیونالیزمی کورد ده‌یانه‌وێ له‌خه‌ڵکی بشارنه‌وه‌، ئه‌و راستیه‌ دێنێته‌ پێشه‌وه‌ که‌کۆمۆنیزمی کرێکاری و حزبه‌کانی  حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری عێراق و حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستان، تاکیدی لێکردۆته‌وه‌ له‌وه‌ی که‌شاری که‌رکوک شاری هه‌موو ئه‌وکه‌سانه‌یه‌ که‌تیادیدا ده‌ژین و به‌ته‌وافقی له‌سه‌ره‌ی قه‌ومی و تایفی چاره‌سه‌ر ناکرێت، که‌ یاسای هه‌ڵبژاردنی پارێزگاکان جارێکی تر وه‌ک حکومه‌ته‌ ته‌وافقیه‌که‌ی عیراق که‌ئه‌مریکا دی‌مه‌زراند قه‌ومی تایفیه‌یه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ هه‌موو ده‌یبینین، وه‌ ده‌بێت ده‌ستبه‌جێ ترسی شه‌ڕێکی قه‌ومی و تایفی گه‌وره‌ له‌‌که‌رکوکدا قابیلی روودانی هه‌یه‌ ڕێگای پێبگیرێت، که‌هه‌روه‌ک چۆن پاشه‌کشه‌کانی ئێستای تحالفی کوردستانی چاره‌نوسی ماده‌ی 140 زیاتر ده‌خاته‌ مه‌ترسیه‌وه‌، تاسیری سه‌لبی له‌سه‌ر ناوچه‌کانی تری کوردستان داده‌نێت، ده‌بێ کاربکرێت بۆ روونه‌دانی مه‌ترسیه‌کی ئاوه‌ها…
له‌سه‌ر ئاستی کوردستاندا‌ جارێکی تر زه‌مینه‌ی کارکردن بۆ جیابونه‌وه‌ی کوردستان و هاتنه‌مه‌یدانی خه‌ڵک زه‌مینه‌یه‌کی مادی و واقیعی هه‌یه‌و هه‌رلێره‌وه‌ چاره‌نوسی که‌رکوک به‌شیوه‌یه‌کی ریفراندۆم یه‌کلاده‌کاته‌وه‌و به‌بێ ئه‌وه‌ی ئینسانه‌کانی ئه‌و ناوچه‌یه‌ بکه‌نه‌ قوربانی به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی ئه‌حزابی قه‌ومی عه‌ره‌بی و کوردی و تورکی وخه‌ڵک بتوانن به‌ژیانێکی ئینسانی زیاتر پێکه‌وه‌ له‌شاره‌دا بژین و خه‌لکی کوردستانیش له‌سه‌رگه‌ردانی و چاوه‌روانیدا رزگاری ببێت…
پاشان به‌شداربوان به‌ده‌خاله‌ت و پرسیاره‌کانیان گۆشه‌ی جۆراوجۆری ئه‌و باسانه‌ باسکران و وه‌ڵامدرانه‌وه‌ له‌لایه‌ن نوری به‌شیره‌وه‌.
نوینه‌رایه‌تی که‌نه‌دای حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستان

به‌ڕێزان … ئێوه‌ هه‌مووتان ئاگاداری هه‌لومه‌رجی عیراق و کوردستانن، ئاگاداری ئه‌وه‌ن که‌ سه‌رجه‌م میدیاکانی دونیا  هه‌ر ڕۆژه‌و ژماره‌یه‌کی نوێ له‌ پارچه‌ پارچه‌ بوونی ئیسانه‌کانی ئه‌و کۆمه‌ڵگایه‌ ڕاده‌گه‌یه‌نن، ده‌بینن که‌ چۆن جه‌سته‌ی هه‌لاهه‌لا بووی سه‌دان هه‌زار مرۆڤ بێتاوانی ئه‌و ووڵاته‌ ڕووی  میدیاکانی داپۆشیوه‌، که‌س نیه‌ له‌وه‌ تینه‌گا که‌ ئینسانه‌کانی ئه‌و کۆمه‌ڵگایه‌ پێویستیان به‌ فریادڕه‌سێکه‌ ،ئه‌وان که‌ هیچ ڕیگه‌ چاره‌یه‌ک بۆ ده‌ربازبوون له‌ ده‌ستی مه‌رگ شکنابه‌ن، ئه‌وان که‌ ئاینده‌یه‌کیان نیه‌و ئومێدێک له‌ سبه‌ینێی خۆیاندا نابینن، ئه‌وان که‌ به‌یانیان له‌ ماڵه‌کانیان ده‌رده‌چن و به ته‌مای گه‌ڕانه‌وه‌ی ئێواران نین، ئه‌وان که‌ دێنه‌ سه‌ر شه‌قامه‌کان بۆ ده‌ربرینی ناڕه‌زایه‌تی به‌ دژی بێ ئاوی. بی نانی، بێ  کاری ،نا ئامنی و  ده‌یان ده‌ردو مه‌ینه‌تی تریان  گوله‌ باران ده‌کرین، ده‌کوژرێن ، ده‌خرێنه‌ کونجی زیندانه‌ تاریکه‌کانه‌وه‌، ئه‌وان که‌ له‌ دۆزه‌خێکدا هه‌ر ڕۆژه‌و هه‌ر له‌حزه‌ وێران ده‌بن ، مه‌رگی ئازیزانی په‌نا ده‌ستیان ده‌بینن،ناچارن ، هه‌ڵدێن ، سه‌ری خۆیان هه‌ڵده‌گرن ، ووڵات به‌ جێدێڵن، ڕوه‌و گۆشه‌یه‌کی ئه‌م دونیایه‌ بێئامانج ده‌ڕۆن، بێئامانج دێن، لێره‌ش له‌ کانگای ئدیعاکانی مافی مرۆڤه‌وه‌، له‌ کانگای ئیدیعاکانی ئارامی و خۆشبه‌ختی ئینسان و به‌ به‌ر چاوی ئێمه‌وه‌ ده‌مرن، خۆیان ده‌کوژن، ته‌نیا ده‌کرینه‌وه‌ و له‌ کۆمه‌ڵگایان داده‌بڕن، ده‌خرێنه‌ که‌مپه‌ سارده‌کانه‌وه‌، له‌ سه‌ر کار ده‌رده‌کرێن، ده‌یاننێرنه‌وه‌و به‌ زۆر ڕاپێچی قه‌سابخانه‌کانی ژێر ده‌سه‌ڵاتی مالکی و تاڵه‌بانیان ده‌که‌ن.
 کوان؟ به‌رگریکاره‌کانی مافه‌کانی  ئینسان له‌ کوین؟ ‌کوان؟ خه‌باتکارانی دژی ئه‌م جهه‌نمه‌ له‌ کوێن؟ ده‌کرێ  له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌م هه‌موو سته‌مه‌دا بێده‌نگ بین؟ ده‌کرێ لێگه‌ڕێین ڕاسیزم، یاسا به‌ڕێزان .. ئێمه‌ ئه‌رکێکی سه‌خت و گرنگمان له‌ ئه‌ستۆیه‌ ، ئێمه‌ له‌ مه‌یدانی خه‌بات ودیفاع له په‌نابه‌ران ڕاوه‌ستاوین ، ئێمه‌ باوه‌ڕی زۆرمان به‌وه‌ هه‌یه‌ که‌ ‌ته‌نیا ڕێگایه‌ک بۆ مسۆگه‌ر کردنی ئاینده‌ی په‌نابه‌رانێک که‌ له‌و ووڵاته‌وه‌ دێن خه‌باته‌، به‌رگریکردنه‌ له‌ مافه‌کانیان ، پشتیوانی کردنیانه‌،                                                                                                  
بانگه‌وازی من  بۆ ئه‌وه‌یه‌ .. پێکه‌وه‌ کاری گه‌وره‌مان پێئه‌کرێ،ئێمه‌ ده‌توانین کاریگه‌ریمان له‌ سه‌ر سیاسه‌تی ئه‌م ووڵاته‌ هه‌بی، ئێمه‌ ده‌توانین گۆڕانکاری له‌ ژیانی په‌نابه‌راندا بکه‌ین،  وه‌رن با پێکه‌وه‌ سه‌نگه‌ری دیفاع له‌ په‌نابه‌ران به‌ هێز که‌ین،  له‌ فیدراسیۆنی سه‌راسه‌ری په‌نابه‌رانی عێراقیدا خۆمان و په‌نابه‌ران ڕێکخراو بکه‌ین، به‌ر به‌م  کاره‌ساته‌ بگرین که‌ هه‌ر ئێستا سه‌ره‌تاکه‌ی بۆ په‌نابه‌ران ده‌ستی پێکردوه‌.وه‌رن له‌ کۆنفرانسدا  به‌شداربن و پڕۆژه‌ دابڕێژین. پێکه‌وه‌ بڕۆینه‌ شه‌ڕی  یاسا دژه‌ په‌نابه‌ریه‌کانه‌وه‌. ته‌قه‌لای داهاتویه‌کی ئارام بده‌ین بۆ په‌نابه‌ران. 
سکرتێری فیدراسیۆنی سه‌راسه‌ری په‌نابه‌رانی عێراقی /سویسرا
ahmadali525@hotmail.com
0041 78 853 20 04

هاوڕێی خۆشه‌ویست وه‌ستا حوسێنی بیناسازی سه‌رنووسه‌ری بڵاوکراوه‌ی هاوپشتیی کرێکاریی

به‌بۆنه‌ی سه‌رله‌نوێ ده‌رکردنه‌وه‌ی، بڵاوکراوه‌ی (هاوپشتیی کرێکاریی) له‌ کوردستان، پیرۆزبایی گه‌رمت ئاڕاسته‌ئه‌که‌م و ده‌ستی ماندوو و خه‌باتکارانه‌ت تووند ده‌گووشم.

له‌ هه‌لومه‌رجێکدا که ئه‌مڕۆ‌ کرێکاران له‌ کوردستان، له‌ سایه‌ی ده‌سه‌ڵاتی حیزبه‌کانی کوردایه‌تی و ئیسلامییه‌کاندا ئه‌یگووزه‌رێنن، که‌ له‌ ١٧ ساڵی ڕابردوودا ته‌نها له‌ دائیره‌ی کاره‌با سه‌دان کرێکار بوونه‌ته‌ قوربانی ناسه‌لامه‌تی شوێنی کار و له‌سه‌ر په‌یژه‌وه‌ به‌ربوونه‌ته‌وه‌، وه‌یان به‌سه‌ر ته‌ل و عامودی کاره‌باوه‌ ڕه‌قبوونه‌ته‌وه‌. وه‌ ته‌نها قسه‌ و به‌رپرسیارێتییه‌ک که‌ ده‌سه‌ڵاتداران کردوویانه‌ و پیشانیانداوه له‌ به‌رانبه‌ر مه‌رگی ئه‌و کرێکارانه‌ و چاره‌نووسی خێزانه‌کانیان،‌ وتنه‌وه‌ی ئه‌و قسه‌ پوچه‌یه‌ که‌ ئه‌ڵێن (قه‌زاوقه‌ده‌ر بوو، ڕۆژی ته‌واوبوو بوو). 
له‌ وڵاتێکدا که‌ سه‌رۆکی ئه‌و حکومه‌ته‌ی که‌ له گه‌نده‌ڵی و بێپلانی و بێده‌ربه‌ستیدا که‌م وێنه‌یه‌ له‌ جیهاندا، به‌ڵام سوکایه‌تی به‌ کرێکاران ده‌کات و به‌ ته‌مه‌ڵ ناویانده‌بات. له‌ وڵاتێکدا که‌ قانون کارێکی تیادا نییه‌. له‌ هه‌لومه‌رجێکدا که‌ له‌ کۆمه‌ڵگادا ئیمکاناتێکی مادی زۆر هه‌یه‌، به‌ڵام له‌ سایه‌ی ده‌سه‌ڵاتی دز و جه‌رده‌کاندا، کرێکاران و خێزانه‌کانیان له‌ سه‌ختترین و دژوارترین ژیاندان.

ده‌رکردنی بڵاوکراوه‌یه‌ک به‌ناوی (کرێکار)ه‌وه‌، پێویستییه‌کی گرنگی خه‌باتی کرێکارانه‌ له‌ کوردستان، تا ده‌نگی‌ کرێکاران بێت، تا به‌گوێره‌ی خۆی، ئامزاری کۆکردنه‌وه‌ و به‌یه‌کترناسین و ڕێکخراوبوونی کرێکاران بێت،  ئاوێنه‌یه‌ک بێت بۆ په‌خشکردنی هه‌لومه‌رجی ژیان و نا ئه‌منی شوێنی کار و ناڕه‌زایه‌تی کرێکاران.

هاوڕێ حوسێن،
ئه‌و قسانه‌ زۆر دروست و به‌پێزن که‌ له سه‌روتاری‌ ژماره‌ی یه‌که‌می هاوپشتیی کرێکارییدا (٢١/٧/٢٠٠٨)، له‌ ژێر سه‌ردێری (سه‌رله‌نوێ ده‌ست پێ ده‌که‌ینه‌وه) نووسیوتانه‌ (هاوپشتی کرێکاری بڵاوکراوه‌یه‌کی کرێکارییه‌، به‌ڵام کرێکار بۆ هاوپشتیی کرێکاریی، ناوی توێژێکی پیشه‌یی نییه‌، گروپێکی زه‌حمه‌تکێش و داماوی کۆمه‌ڵگا نییه، ته‌نها کرێکاری جل شین و یه‌خه‌ شین نییه‌. کرێکار چینێکی کۆمه‌ڵایه‌تییه‌، کرێکار ته‌نها له‌ خه‌بات بۆ خواست و داواکردنی ژیانێکی باشتردا نییه‌ که‌ وه‌ک چێنێک ده‌رده‌که‌وێت، مه‌شغه‌ڵه‌ و خولیاکانی ته‌نها له‌ باشتر‌ فرۆشتنی هێزی کاری خۆیدا قه‌تیس نامێنێت. ئه‌وه‌ سه‌رمایه‌دارانن که‌ کرێکاران  ته‌نها له‌ ناو کارگه‌ و جلوبه‌رگی ته‌پوتۆزاوی و گریساوی کاره‌وه‌ ده‌بینن. کرێکاری هۆشیار خۆی وه‌ک ئینسانێک و ئه‌ندامێکی گرنگی کۆمه‌ڵگا سه‌یرده‌کات، که‌ هه‌موو لایه‌نێک و ده‌رکه‌وتێکی، هه‌موو مه‌سه‌له‌ و بابه‌تێکی کۆمه‌ڵگا کێشه‌ و مه‌سه‌له‌یه‌تی).

له‌م کوردستانه‌دا، ئه‌گه‌ر له‌جیاتی سه‌رمایه‌داران و سه‌رۆک خێڵه‌کان، چاره‌نووسی کۆمه‌ڵگا له‌ده‌ستی کرێکاران و زه‌حمه‌تکێشاندا بووایه‌، ئه‌گه‌ر کرێکاران خاوه‌نی ڕێکخراوی به‌هێز و سه‌ربه‌خۆ و پان و پۆڕی خۆیان بوونایه‌، ئه‌گه‌ر چه‌پ و کۆمۆنیزم به‌ قودره‌ت بووایه، ئه‌وا  خه‌ڵکی کوردستان له‌ ژیانێکی شاییسته‌ به‌هره‌مه‌ند ده‌بوون، به‌دیار فیدرالیزمێکی کارتۆنییه‌وه‌ له‌ چاوه‌ڕوانیدا ڕانه‌ده‌گیران، کوردستان نه‌ده‌بووه‌ قه‌تڵگای ژنان و مه‌یدانی تیرۆری ئازادیخوازان و ڕۆژنامه‌نووسان، به ملیۆن و  بلیۆن له‌ داهاتی خه‌ڵک لوش نه‌ده‌درا، ئه‌م وڵاته‌ نه‌ ده‌بووه‌ مه‌یدانی ته‌راتێنی تیرۆریستان و سیخوڕانی وڵاتانی ناوچه‌که‌، لاوان ناچار به کۆچ و ده‌ربه‌ده‌ری وڵاتانی تر نه‌ده‌کران، کۆنه‌په‌رستان و به‌کرێگیراوانی ئیسلامی ئاوا نه‌ده‌بوونه‌ مۆته‌که‌ به‌سه‌ر ژیانی خه‌ڵکی کوردستانه‌وه‌.

هاوڕێ حوسێن، ئه‌م کاره‌ی ئێوه‌ هه‌نگاوێکی بچووک به‌ڵام گرنگه‌ له‌م ڕاستایه‌دا، بۆیه‌ جێگه‌ی ته‌قدیری زۆره‌    

دووباره‌ ده‌ستی ماندووتان تووند ده‌گووشم، وه‌ هیوای سه‌رکه‌وتنتان بۆ ده‌خوازم.
٢٧/٨/٢٠٠٨